نظام بین الملل، تحولات منطقه ای و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

تحولات نظام بین الملل و دگرگونی های منطقه ای در سال های اخیر، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را در برابر مجموعه ای از فرصت ها و محدودیت های جدید قرار داده است؛ به گونه ای که بازتعریف راهبردها و اولویت ها، به شرط هماهنگی میان واقع گرایی سیاسی، منافع اقتصادی و ملاحظات هویتی، به یک ضرورت سیاستی تبدیل شده است. در این چارچوب، سه محور اصلی مورد توجه قرار می گیرد: نخست، اثر تغییرات ساختاری در نظام جهانی و رقابت قدرت ها بر امکان پذیری تعاملات خارجی ایران؛ دوم، وضعیت بحران های خاورمیانه و نحوه مواجهه دستگاه دیپلماسی با ناامنی های مزمن، منازعات ژئوپلیتیکی و پیچیدگی بازیگران منطقه ای؛ و سوم، ظرفیت های تعامل با حوزه اوراسیا و آسیای مرکزی در مسیر تقویت همگرایی اقتصادی و امنیتی. یافته ها بر این نکته تاکید دارند که گسترش اعتمادسازی بین المللی و توسعه روابط متوازن با غرب و شرق، در تعارض ذاتی با اصول هویتی سیاست خارجی قرار ندارد و می تواند در قالب سیاستی واقع گرایانه، به افزایش قدرت چانه زنی و کاهش هزینه های تقابل منجر شود. در نهایت، پیشنهادهای سیاستی بر ضرورت تنوع بخشی به شرکای خارجی، تقویت دیپلماسی اقتصادی، مدیریت هوشمند بحران های منطقه ای و طراحی راهبردهای فعال برای بهره گیری از فرصت های ژئوپلیتیکی پیرامونی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

تحول نظام بین الملل ، دیپلماسی اقتصادی ، اعتمادسازی بین المللی ، سیاست خارجی متوازن ، مدیریت بحران های منطقه ای