بررسی علل کاهش قیمت نفت

کاهش کم سابقه قیمت نفت در بازار جهانی نتیجه برهم کنش هم زمان عوامل اقتصادی، فنی و سیاسی است و نمی توان آن را صرفا به یک علت تقلیل داد. در سطح اقتصادی، افزایش عرضه ناشی از بازگشت برخی تولیدکنندگان به بازار و نیز تضعیف تقاضا به دلیل رکود و تحقق نیافتن رشد پیش بینی شده در اقتصادهای بزرگ مصرف کننده، از عوامل تعیین کننده محسوب می شود. در سطح فنی، ورود نفت حاصل از منابع غیرمتعارف به بازار و انتشار اخبار مربوط به کاهش هزینه تمام شده تولید نفت شیل در آمریکا، سبب تغییر انتظارات بازار و ایجاد فشار نزولی بر قیمت ها شده است؛ هرچند شواهدی مانند کاهش فعالیت دکل های حفاری و دشواری های زیست محیطی، این ادعا را بیش از آنکه یک واقعیت پایدار نشان دهد، به یک عملیات تبلیغاتی و بلوف تکنولوژیک نزدیک می سازد. در سطح سیاسی، استمرار تولید بالای عربستان و عدم همراهی با کاهش تولید، علاوه بر انگیزه حفظ سهم بازار، به عنوان اقدامی با اهداف ژئوپلیتیکی از جمله فشار بر رقبای منطقه ای و تضعیف برخی اقتصادهای وابسته به نفت تحلیل می شود. جمع بندی تحلیل ها نشان می دهد تداوم قیمت پایین در بلندمدت با منافع آمریکا و دولت های نفتی سازگار نیست و احتمال بازگشت تدریجی قیمت ها در افق میان مدت وجود دارد. بر همین اساس، پیشنهاد می شود تصمیم گیری های راهبردی کشور بر مبنای پذیرش موقتی بودن این وضعیت، پرهیز از اتکا به ادعاهای فنی غیرمستند، و تقویت آمادگی برای مواجهه با رفتار سیاسی بازیگران در بازار نفت تنظیم شود.

کلیدواژه ها:

کاهش قیمت نفت ، شوک عرضه ، افت تقاضا ، نفت شیل ، ژئوپلیتیک انرژی