راهکارهای ارتقای اخلاق حرفه ای در دانشگاه

اخلاق حرفه ای در دانشگاه به عنوان سازوکاری بنیادین برای ارتقای کیفیت آموزش، پژوهش و خدمات اجتماعی، زمانی اثربخش است که در چارچوبی نظام مند و «حق محور» تعریف شود؛ به گونه ای که رعایت حقوق همه ذی نفعان در یک محیط ۳۶۰ درجه، معیار اصلی سنجش رفتار حرفه ای باشد. این رویکرد نشان می دهد اخلاق دانشگاهی محدود به رابطه استاد–دانشجو نیست، بلکه همه زیرسیستم های دانشگاه، از جمله مدیریت و ستاد اداری، در شکل دهی به فضای اخلاقی نقش تعیین کننده دارند و عملکرد اخلاقی مدیران می تواند به عنوان الگوی عملی سایر اعضای جامعه دانشگاهی عمل کند. اخلاق حرفه ای همچنین دارای ارتباطی دوسویه با آموزش و پژوهش است؛ یعنی هم این فرایندها نیازمند رعایت اخلاق اند و هم ارتقای اخلاق در دانشگاه مستلزم آموزش و پژوهش مستمر است. افزون بر این، اخلاق دانشگاهی نباید صرفا به بهبود درونی محدود شود، بلکه باید پاسخگویی بیرونی دانشگاه نسبت به جامعه را نیز تقویت کند و به ارتقای کیفیت خروجی های علمی و انسانی منجر شود. راهکارهای پیشنهادی شامل راه اندازی رشته ها و دروس مرتبط با اخلاق حرفه ای، تدوین سند و منشور اخلاقی دانشگاه متناسب با اقتضائات بومی، تقویت پیشگیری از تخلفات اخلاقی از طریق توسعه باورهای فرهنگی–دینی، بهره گیری از منابع غنی اخلاقی مانند نهج البلاغه، ایجاد بستر حقوقی و فرهنگی برای اجرایی سازی اصول اخلاقی و نیز تمرکز دانشگاه بر تربیت انسان اخلاقی در کنار کارکردهای آموزشی و پژوهشی است.

کلیدواژه ها:

اخلاق دانشگاهی ، رویکرد حق محور ، منشور اخلاق حرفه ای ، پاسخگویی اجتماعی ، حکمرانی اخلاقی