تولید دانش و نظام رتبه بندی دانشگاه ها

نظام رتبه بندی دانشگاه ها به عنوان سازوکاری برای سنجش عملکرد آموزش عالی، با مجموعه ای از شاخص ها و نشانگرها مانند کیفیت آموزش، کیفیت اعضای هیئت علمی و برون داد پژوهشی تعریف می شود و جایگاه دانشگاه ها را در سطوح ملی و بین المللی تعیین می کند. این نظام می تواند با فراهم کردن داده های مقایسه ای، محرکی برای برنامه ریزی و سیاست گذاری جهت کاهش فاصله با دانشگاه های برتر و ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش باشد؛ با این حال، تحلیل های ارائه شده نشان می دهد رتبه بندی به تنهایی بهترین مسیر ارتقای کیفیت آموزش عالی نیست و در بسیاری موارد به دلیل تاکید افراطی بر کمیت مقالات و معیارهای تبلیغاتی، به کیفیت محتوای پژوهش و نقش دانشگاه در حل مسائل واقعی جامعه توجه کافی ندارد. همچنین بسیاری از شاخص ها سوگیری زبانی و رشته ای دارند و به ویژه در حوزه علوم انسانی و دانشگاه های غیرجامع، امکان رقابت عادلانه را محدود می کنند. از سوی دیگر، شرایط واقعی ارتقای رتبه به شدت وابسته به زیرساخت ها و بودجه آموزش عالی است و بدون تامین منابع کافی، افزایش رتبه به سیاستی غیرواقع بینانه تبدیل می شود. راهبردهای پیشنهادی بر بازنگری معیارهای ارزیابی با تمرکز بر کیفیت آموزش و حل مسائل جامعه، شفاف سازی ماموریت و انتظارات دانشگاه ها، تقویت ارزیابی های درونی و بیرونی جایگزین، پرهیز از گسترش کمی آموزش عالی، و توجه ویژه به دانشگاه های خارج از تهران از طریق تخصیص منابع و سازوکارهای قانونی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

کیفیت سنجی آموزشی ، مقاله محوری ، سوگیری شاخص ها ، رتبه بندی نمایشی ، ماموریت گرایی