نقد و بررسی بخش اجتماعی برنامه ششم توسعه با رویکرد مددکاری اجتماعی

توسعه اجتماعی به عنوان یکی از ارکان بنیادین برنامه های توسعه، زمانی تحقق می یابد که اهداف اقتصادی با ارتقای رفاه، عدالت اجتماعی و برابری فرصت ها هم راستا شود و سیاست های اجتماعی از سطح حمایت های محدود و رسوبی فراتر رود. در این چارچوب، مددکاری اجتماعی به مثابه حرفه ای تخصصی که بر کرامت انسانی، عدالت اجتماعی و توانمندسازی گروه ها و اجتماعات تاکید دارد، می تواند نقش محوری در طراحی و اجرای سیاست های توسعه ای ایفا کند. با این حال، جایگاه مددکاری اجتماعی در فرآیند سیاست گذاری بخش اجتماعی برنامه های توسعه در ایران ضعیف و کم رنگ ارزیابی می شود و در بسیاری از موارد، نقش و مسئولیت های این حرفه در اسناد توسعه ای به صورت صریح تعریف نشده است. هم زمان، تداوم مسائل ساختاری مانند فقر، نابرابری و آسیب های اجتماعی، نشان می دهد سیاست گذاری اجتماعی بدون حضور حرفه های مداخله گر و جامعه محور، فاقد کارآمدی لازم خواهد بود. تقویت توسعه اجتماعی مستلزم مشارکت مردم در تصمیم سازی، ظرفیت سازی نهادی، تاکید بر صداهای جمعی و دفاع از حقوق بشر است و این اهداف بدون مداخلات اجتماعی برنامه ریزی شده محقق نمی شود. بر همین اساس، راهبردهای پیشنهادی شامل حضور ثابت مددکاران اجتماعی در سطوح بالای تصمیم گیری، تعریف جایگاه حرفه ای مددکاری در سیاست های رفاهی و حمایتی برنامه های توسعه، تصویب و استقرار نظام مددکاری اجتماعی کشور، تقویت رویکردهای پیشگیری در سطح کلان، و پرهیز از کلی گویی در اسناد توسعه ای با تعیین دقیق نقش ها و مسئولیت هاست.

کلیدواژه ها:

توسعه اجتماعی ، مددکاری اجتماعی ، عدالت اجتماعی ، توانمندسازی اجتماعی ، سیاست گذاری رفاه