مصلحت زنان در آیات و روایات (اشتغال زنان و مصلحت)

اشتغال زنان در چارچوب آموزه های قرآنی و روایی، مسئله ای چندلایه است که ارزیابی آن مستلزم توجه هم زمان به دلالت های متنی، ملاحظات مصلحت محور و پیامدهای اجتماعی–خانوادگی است. بررسی آیات مرتبط نشان می دهد بخشی از آیات بر امکان فعالیت اقتصادی و اجتماعی زنان دلالت دارند و در مقابل، برخی آیات با قرائت های محدودکننده درباره نقش های جنسیتی مورد استناد قرار می گیرند؛ ازاین رو سه رویکرد عمده در تفسیر این حوزه شکل گرفته است: نگرش حداقلی که بر مصالح فردی و محدودیت های فقهی تاکید دارد؛ نگرش حداکثری که در پی هم سویی کامل با الگوهای مدرن مشارکت و برابری است؛ و نگرش اعتدالی که با حفظ بنیان خانواده، بر پویایی شریعت و امکان مشارکت عقلانی و متناسب زنان در عرصه عمومی تاکید می کند. جمع بندی رویکرد اعتدالی نشان می دهد اصل جواز اشتغال زنان قابل دفاع است، اما تحقق آن باید مشروط به رعایت کرامت انسانی، تناسب شغل با توان و ویژگی های روانی–اجتماعی زنان، حفظ عفت و حریم های اخلاقی، و پیشگیری از تضعیف نقش های کلیدی همسری و مادری باشد. از منظر سیاستی، نقش حکومت در ایجاد فرصت های شغلی سازگار با خانواده، توسعه مشاغل خانگی و به رسمیت شناختن حقوق و مزایای آن، و نیز طراحی سازوکارهای حمایتی برای کاهش تعارض میان اشتغال و مسئولیت های خانوادگی، به عنوان راهبردهای محوری پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

اشتغال زنان ، رویکرد اعتدالی ، کرامت انسانی ، تعارض کار–خانواده ، سیاست های اشتغال خانواده محور