اقتصاد مواد مخدر و هزینه های اجتماعی آن در ایران

اقتصاد مواد مخدر در ایران به دلیل همجواری با افغانستان، سودآوری بالای قاچاق و تغییرات اجتماعی–اقتصادی، به یکی از عوامل مهم بازتولید آسیب های اجتماعی و تحمیل هزینه های سنگین بر خانواده و جامعه تبدیل شده است. گرایش به مصرف مواد مخدر در کنار عوامل ساختاری مانند فقر، بیکاری، کاهش سرمایه اجتماعی، احساس ناکامی و ناامیدی در جوانان و سطح پایین آگاهی عمومی از پیامدهای مصرف شکل می گیرد و به پیامدهایی گسترده چون افزایش طلاق، خشونت خانگی، کودک آزاری، فساد، کاهش نشاط اجتماعی، افسردگی، ناامنی و افت بهره وری اقتصادی منجر می شود. تحلیل رویکردهای مقابله نشان می دهد مداخله در منشا تولید (افغانستان) با محدودیت های سیاسی و امنیتی مواجه است و تمرکز صرف بر مقابله انتظامی نیز هزینه های بالایی در مرز، زندان و اردوگاه ها ایجاد می کند. در مقابل، پیشگیری به عنوان گزینه مقرون به صرفه تر، توان کاهش چشمگیر هزینه های درمان و مقابله را دارد و می تواند با آموزش مستمر از دوره ابتدایی، اطلاع رسانی عمومی رایگان از مسیر رسانه ها و شبکه های اجتماعی و ارتقای سواد اجتماعی، تقاضای مصرف را کاهش دهد. همچنین تقویت چرخه درمان و بازتوانی برای جلوگیری از بازگشت به مصرف، شناسایی گروه های پرریسک، مردمی سازی سیاست های مبارزه و استفاده از ظرفیت سازمان های مردم نهاد برای آگاهی بخشی و رصد مناطق پرخطر، از راهبردهای کلیدی برای کاهش مصرف و کاهش هزینه های اجتماعی و اقتصادی مواد مخدر ارزیابی می شود.

کلیدواژه ها:

اقتصاد مواد مخدر ، پیشگیری از اعتیاد ، آسیب های اجتماعی ، سرمایه اجتماعی ، بازتوانی اعتیاد