ارتباطات بحران (نقش رسانه ها و ارتباطات در بحران ها)

کارآمدی مدیریت بحران به هماهنگی میان سه حوزه سیاست و مدیریت، دانش و نهادهای علمی، و جامعه مدنی وابسته است و ارتباطات بحران در این میان نقش تعیین کننده ای در کاهش سردرگمی و افزایش اعتماد عمومی دارد. چالش های نظام ارتباطی بحران در ایران شامل فقدان نقشه راه و شیوه نامه یکپارچه، مدیریت جزیره ای و نبود ضمانت اجرا برای اسناد موجود، و غفلت از «ارتباطات بحران» و «روزنامه نگاری بحران» به عنوان یک حوزه تخصصی است. در بسیاری از بحران ها رویکرد انکار یا اطلاع رسانی قطره چکانی مشاهده می شود که به کاهش اعتماد، تضعیف سرمایه اجتماعی رسانه های رسمی و رشد مرجعیت شبکه های اجتماعی منجر می گردد. ضعف ارتباط دوسویه دولت با رسانه ها و افکار عمومی، بروز نقش آفرینی گروه های مرجع کاذب، و نادیده گرفتن ابعاد اجتماعی و روانی بحران نیز از عوامل تشدیدکننده بحران ارتباطی محسوب می شوند. همچنین انتشار اخبار جعلی و «عفونت خبری» در فضای مجازی، به ویژه در شرایط ابهام و تاخیر مسئولان در شفاف سازی، موجب انحراف افکار عمومی می شود. راهبردهای پیشنهادی شامل راه اندازی سامانه یکپارچه اطلاع رسانی و راستی آزمایی، تعیین سخنگوی واحد و پرهیز از پیام های متناقض، مستندسازی و تجربه نگاری بحران، آموزش تخصصی خبرنگاران بحران و ایجاد انجمن روزنامه نگاران بحران، ارتقای تاب آوری سازمان های رسانه ای، و تقویت گفت وگوی دوسویه میان مدیران بحران و جامعه برای بازسازی مرجعیت رسانه ای و اعتماد عمومی است.

کلیدواژه ها:

ارتباطات بحران ، مدیریت بحران ، اعتماد عمومی ، اخبار جعلی ، روزنامه نگاری بحران