نقش بانک مرکزی در جهش تولید با مشارکت مردم

جهش تولید در اقتصادهای در حال توسعه مستلزم فراهم سازی بسترهای مالی، پولی و نهادی است و در این میان بانک مرکزی به عنوان تنظیم گر اصلی پول و اعتبار، نقش تعیین کننده ای در هدایت منابع به سمت بخش واقعی اقتصاد دارد. ناکارآمدی سیاست پولی در ایران عمدتا از عدم تعادل مزمن میان عرضه و تقاضای پول، افزایش انگیزه های احتیاطی و سفته بازانه، و محدودیت اثرگذاری کاهش نرخ بهره ناشی می شود که پیامد آن رکود پولی و تضعیف رشد تولید و اشتغال است. همچنین کنترل دستوری نرخ ها، ناترازی بانک ها، و انحراف بانک ها از واسطه گری مالی به سمت فعالیت های سوداگرانه، همراه با جهش های ارزی و افزایش انتظارات تورمی، محیط سرمایه گذاری را ناامن کرده و مشارکت مردم در فعالیت های مولد را کاهش می دهد. در این چارچوب، راهبردهای سیاستی شامل به کارگیری همزمان سیاست پولی و مالی برای کاهش تقاضای سفته بازانه پول (از جمله مالیات های بازدارنده)، استمرار سیاست تثبیت با هدف گذاری کاهش تورم و تقویت اعتماد عمومی، اصلاح شیوه های قیمت گذاری حامل های انرژی برای کاهش ناترازی های ساختاری، تقویت نظارت بانک مرکزی بر ترازنامه بانک ها، و بازگرداندن بانک ها به نقش واسطه گری مالی است. علاوه بر این، توسعه ابزارهای تامین مالی غیرتورمی مانند اوراق گواهی اعتبار مولد (گام)، تسهیل دسترسی به منابع مالی برای بنگاه های کوچک و متوسط، ارتقای زیرساخت های پرداخت و آموزش مالی، و حمایت از نوآوری و صادرات می تواند زمینه مشارکت موثر مردم و بنگاه ها در افزایش تولید را تقویت کند.

کلیدواژه ها:

سیاست پولی ، بانک مرکزی ، جهش تولید ، واسطه گری مالی ، تامین مالی غیرتورمی