ابعاد سیاسی اعتراضات و اغتشاشات ۱۴۰۱

اعتراضات و ناآرامی های ۱۴۰۱ را باید حاصل برهم کنش عوامل داخلی و مداخلات خارجی دانست؛ به گونه ای که بدون وجود زمینه های نارضایتی اجتماعی و شکاف اعتماد میان مردم و دولت، نیروهای بیرونی قادر به سوق دادن اعتراضات به سمت اغتشاش نبودند. تداوم مطالبات معیشتی و تشدید شکاف طبقاتی، نارضایتی های قومی و نسلی، و نیز مطالبات زنان در حوزه مشارکت اجتماعی و آزادی های قانونی از جمله زمینه های اصلی بحران محسوب می شوند. در سطح سیاسی، پیامدهای ناآرامی ها شامل تعمیق شکاف ملت–حاکمیت، دوقطبی سازی اجتماعی، افزایش بدبینی و یاس به ویژه در میان جوانان، تضعیف امنیت اجتماعی، تخریب چهره بین المللی کشور از طریق جنگ رسانه ای، و تشدید تحریم ها و خروج سرمایه بوده است. در این میان، ضعف رسانه های داخلی در بازپس گیری مرجعیت خبری و نقش پررنگ فضای مجازی در تداوم ناامنی برجسته شده است. راهبردهای سیاستی بر تقویت همبستگی ملی و جلوگیری از دوقطبی سازی، بازگرداندن مرجعیت رسانه ای به رسانه های داخلی با برنامه کوتاه مدت و میان مدت، تفکیک حقوقی میان فریب خوردگان و معاندان در برخورد با بازداشت شدگان، مهار گفتارهای افراطی در جناح های سیاسی، ایجاد سازوکارهای قانونی برای تجمع و اعتراض، تقویت تحزب و پاسخگویی احزاب، اصلاح سیاست های اقتصادی و بهبود معیشت و اشتغال، ساماندهی و قانونمند کردن فضای مجازی، و طراحی برنامه های پس از بحران برای اصلاح حکمرانی و پیشگیری از تکرار ناآرامی ها تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اعتراضات ۱۴۰۱ ، شکاف اعتماد دولت–ملت ، دوقطبی سازی اجتماعی ، مرجعیت رسانه ای ، حکمرانی پسابحران