جنسیت و سالمندی: ابعاد جمعیت شناختی و چالش های پیش رو

افزایش سهم سالمندان در ساختار جمعیتی، به ویژه در میان زنان، یکی از مهم ترین تحولات اجتماعی دهه های آینده است و پیامدهای گسترده ای بر سلامت، بازار کار، نظام حمایت اجتماعی، روابط بین نسلی و الگوهای سکونت برجای می گذارد. «زنانه شدن سالمندی» ناشی از امید زندگی بالاتر زنان و افزایش نسبت آنان در گروه های سنی بالا، همراه با تغییرات خانواده مانند کاهش باروری و کوچک شدن خانوار، خطر گسترش تنهایی، فقر و آسیب پذیری زنان سالمند را تشدید می کند. داده های رسمی نشان می دهد بخش قابل توجهی از زنان سالمند با سطح پایین سواد و مشارکت اقتصادی بسیار محدود زندگی می کنند و درصد بالایی از آنان به دلیل فوت همسر یا طلاق بدون همسر بوده و در خانوارهای تک نفره یا کم جمعیت سکونت دارند؛ وضعیتی که وابستگی به حمایت های غیررسمی را افزایش می دهد و با کاهش تعداد فرزندان در آینده شکننده تر می شود. راهبردهای پیشنهادی بر محور «سالمندی فعال» استوار است و شامل ارتقای سلامت زنان در دوره جوانی و میانسالی، غربالگری و مداخله زودهنگام، توسعه بیمه های حمایتی و بازنگری قوانین مرتبط با ارث و بیمه اجتماعی، ایجاد بسته قانونی ویژه زنان سالمند تنها، تغییر نگرش عمومی نسبت به مراکز نگهداری سالمندان، تقویت اجتماعات دوستدار سن، بهره گیری از فناوری های نوین برای خدمات از راه دور، و استفاده هماهنگ از ظرفیت نهادهای مدنی، مذهبی و رسانه ها برای کاهش سوءرفتار، انزوا و کلیشه سازی از سالمندان است.

کلیدواژه ها:

زنانه شدن سالمندی ، زنان سالمند ، سالمندی فعال ، تنهایی سالمندان ، حمایت اجتماعی