مبانی هنر استدلال

این مقاله به تبیین مبانی و کاربردهای «هنر استدلال» به عنوان روشی برای تقویت مهارت های ذهنی در کشف، تحلیل و نقد استدلال می پردازد. نویسنده با نقد منطق های قدیم و جدید، بر این باور است که این علوم به دلیل ماهیت صوری و علمی خود، از ایجاد توانمندی عملی در استدلال ناتوان مانده اند. بر اساس این طرح، ذهن انسان مجموعه ای از باورهای سازگار و نظام مند است که شبیه یک ساختمان عمل می کند. خاستگاه اصلی استدلال، ابهام در نسبت میان ایده های جدید با شبکه باورهای موجود است. در این رویکرد، سه قاعده فطری و محوری شامل «وضع مقدم» (استدلال اثباتی)، «رفع تالی» (استدلال انکاری) و «برهان خلف» مبنای عمل قرار می گیرند. نویسنده معتقد است که حتی قیاس های اقترانی ارسطویی نیز بر پایه نسبت «تعدی» استوار بوده و در واقع مصداقی از استدلال های شرطی هستند. همچنین مباحثی نظیر استقراء، تمثیل و صناعات خمس در این چارچوب بازتعریف شده اند. هنر استدلال برخلاف منطق های کلاسیک، علم محسوب نمی شود، بلکه روشی استخراج شده از توانمندی های فطری ذهن برای کاربرد در گفتگوها و متون روزمره. در بخش پایانی، نویسنده به انتقادات داوران پاسخ داده و بر لزوم ارزیابی تجربی این روش به جای توقف در ملاحظات نظری محض تاکید می ورزد

کلیدواژه ها:

هنر استدلال ، وضع مقدم و رفع تالی ، شبکه باور ، مهارت های استدلالی ، قواعد فطری