طراحی آموزشی و محیط های یادگیری با رویکرد تلفیقی: نقدی بر مدل های پیشین و ارائه مدلی نوین در این زمینه

مطالعه حاضر با هدف بررسی، تحلیل و نقد مدلهای پیشین طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری و ارائه مدلی نوین در این زمینه با رویکرد تلفیقی انجام شده است. سوالهای اساسی در این مطالعه عبارت بودند از: ۱) نقاط قوت و ضعف  مدلهای رایج جهانی در زمینه طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری کدامند؟  ۲) مدل مناسب مبتنی بر رویکرد تلفیقی در زمینه طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری کدام است؟ برای پاسخگویی به سوالهای مذکور از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی مبتنی بر روش جورج بردی استفاده گردید. ابتدا با استفاده از منابع مختلف فارسی و انگلیسی کتابخانهای، منابع انگلیسی موجود در شبکه وب، مکاتبه با طراحان برخی از مدلهای رایج جهانی طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری و همچنین مراجعه به وب سایتهای مربوطه، اطلاعات اولیه برای استخراج نقاط قوت و ضعف مدلهای پیشین طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری استخراج و جمعآوری گردید. سپس براساس دو معیار کلیدی عناصر اساسی مورد نیاز در یک برنامه جامع طراحی آموزشی و نوع رویکرد به موضوع طراحی آموزشی، مدلهای انتخابی مورد تحلیل، مقایسه و نقد قرار گرفته و در نهایت مدل نوینی ارائه گردید. جامعه آماری در این تحقیق شامل کلیه مدلهای طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری است که  بیش از چهل مدل میباشد. نمونه آماری مطالعه شامل هشت مدل طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری است که با روش نمونه گیری هدفمند از میان جامعه آماری انتخاب گردید. یافتههای این مطالعه حاکی از آن است که مدلهای طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری  دربرگیرنده ی  کلیه عناصر اساسی موردنیاز در یک برنامه جامع طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری نیستند و این عامل باعث شده است تا فرایند طراحی آموزشی به صورت جامع مدنظر قرار نگیرد. همچنین ارائه کنندگان مدلهای پیشین طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری با رویکرد مستقل به طراحی مدل خویش پرداختهاند و این باعث شده است تا نتوان از کلیه ظرفیتها و امکانات در فرایند طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری بهره گرفت. نویسنده مقاله حاضر سعی کرده است تا در مدل نوین خود، ضمن بهره گیری از رویکرد تلفیقی که نگاه کاملا جدید و متفاوتی در طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری است، عناصر اساسی موردنیاز در یک برنامه جامع طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری را نیز مدنظر قرار دهد. علاوه بر آن، مبانی فلسفی، ویژگیها، اصول و الزامات بکارگیری مدل نوین نیز تبیین شده است.

کلیدواژه ها:

طراحی آموزشی و محیطهای یادگیری ، مدلهای طراحی آموزشی ، رویکرد تلفیقی