بررسی و نقد مبانی انسان شناختی جامعه گرایان ( با تاکید بردیدگاه السدیر مکینتایر

این پژوهش به بررسی و نقد مبانی انسان شناختی مکتب «جامعه گرایی» با تمرکز بر آراء السدیر مکینتایر در تقابل با مفروضات لیبرالیسم می پردازد. مسئله اصلی تحقیق، واکاوی تفاوت نگاه این دو دیدگاه به مفهوم «خویشتن» است؛ در حالی که لیبرالیسم بر کرامت فردی و استقلال خویشتن از غایات و تعلقات اجتماعی تاکید دارد، جامعه گرایان معتقدند هویت فردی اساسا در بستر تاریخ، سنت و پیوندهای اجتماعی شکل می گیرد. مکینتایر با نقد فردگرایی مدرن، استدلال می کند که انسان موجودی روایت گر است که تنها در چارچوب سنت های زنده و جوامع محلی می تواند به درک درستی از فضیلت و خیر دست یابد. در این مقاله، نویسنده ضمن تبیین اولویت اجتماع بر فرد در نگاه جامعه گرایانه، به نقد پیامدهای احتمالی این رویکرد می پردازد. از جمله چالش های جدی مطرح شده، خطر سقوط به ورطه نسبی گرایی معرفتی و اخلاقی است؛ به این معنا که اگر تمامی ارزش ها صرفا محصول سنت های خاص باشند، معیار عامی برای نقد یا مقایسه آن ها باقی نمی ماند. همچنین، این نگرانی وجود دارد که تاکید بیش از حد بر اقتدار سنت و اجتماع، منجر به سرکوب آزادی های فردی و حقوق اساسی انسان ها شود که به عنوان وصف ذاتی بشر شناخته می شوند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که جامعه گرایی برای اجتناب از پیامدهای نامطلوب، باید مرز خود را با بی ضابطه گرایی اخلاقی مشخص کرده و جایگاه حق حیات و آزادی عقیده را به عنوان اصول فرادستی بپذیرد. نتیجه گیری نهایی بر این نکته تاکید دارد که هویت انسانی هرچند در بستر اجتماعی قوام می یابد، اما نباید به گونه ای تعریف شود که امکان نقد اخلاقی سنت ها و حفظ کرامت مستقل فردی را سلب کند. برقراری توازن میان وابستگی های اجتماعی و حقوق بنیادین بشری، راهکار عبور از بن بست های نظری در تقابل لیبرالیسم و جامعه گرایی است.

کلیدواژه ها:

جامعه گرایی ، السدیر مکینتایر ، لیبرالیسم ، خویشتن ، سنت