فهم انگاره تاهل در بین جوانان؛ تجارب و چالش ها

در سه تا چهار دهه اخیر، جوانان در فضای اجتماعی و فرهنگی جامعه ایران، فرصت های انتخاب و محدودیت های متفاوتی را برای شروع زندگی تجربه نموده اند. هدف این مطالعه فهم انگاره تاهل در بین جوانان و نیز فرایند تجرد زیستی دختران، زمینه ها و چالش هایی آن هاست تا بتوان از طریق رویکرد ترکیبی و با کمک دو روش پیمایشی و نظریه مبنایی در این باره نظریه پردازی کرد. مشارکت کنندگان این پژوهش کلیه جوانان ۱۸ سال به بالای کل کشور (نمونه گیری چندمرحله ای) و نیز دختران ۳۵ سال و بالاتر شهر تهران (نمونه گیری نظری) بوده اند. طبق یافته های حاصل دختران در مقایسه با پسران گرایش بیشتری نسبت به ازدواج دارند و نیز متاثر از پارادایم زناشویی و ابعاد مختلف آن می توان شاهد غلبه مولفه «الگوی متاهل ماندن» بر «الگوی متاهل شدن» در بین جوانان بود. در تحلیل یافته های کیفی مقوله اصلی «ماندن در ایستار ازدواج» به عنوان پدیده مرکزی استخراج گردید و نیز فرایند تصمیم گیری دختران در معرض فرصت های ازدواج، در پنج موقعیت، ایستار بازگو نکردن ازدواج، ایستار بازی ندادن، بازی نکردن، ایستار بازماندن و آماده شدن دختران نسبت به ازدواج سنخ بندی شده اند. در فرایند و فهم چنین تجربه ای شرایط علی، زمینه ای و ساختاری مختلفی دخیل بود که به نوبه خود به راهبردهایی توسط دختران بدان دامن می زند. چنین پدیده ای، چالش هایی را در قالب تداوم نفس اجتماعی با پیگیری پیشرفت حرفه ای، ستایش پرهیزگاری، رها کردن کاکتوس زندگی، وحشت سالمندی به همراه دارد. سرانجام آنچه می توان از ترکیب نتایج این دو مطالعه بیان داشت ترجیح و غلبه الگوی فرازیستی ازدواج بر الگوی زیستی در امر ازدواج و تشکیل نهاد خانواده تفسیر نمود.

کلیدواژه ها:

گرایش به ازدواج ، تجرد زیستی ، انگاره تاهل ، نفس اجتماعی ، ازدواج انتخابی ، ایستارهای ازدواج