ریچارد رورتی و مجادله سنت و مدرنیسم در ایران

ریچارد رورتی خالق آثار بحث برانگیز بسیاری در حوزه های فلسفه، معرفت شناسی، زبان و سیاست است که جریانات فلسفی و روشنفکری معاصر جهان نتوانسته اند بی توجه از کنار آن ها عبور کنند. در ایران نیز که امروزه پست مدرنیسم به دلایلی بسیار متفاوت مورد اقبال گروه های مختلف و حتی متعارض فکری واقع شده، شهره بودن رورتی به عنوان یک اندیشمند پست مدرنیست، سبب عطف توجه به اندیشه های وی گشته است. گذشته از آن که رورتی به عنوان یک فیلسوف پرآوازه غربی به هر حال توجه مشتاقان ایرانی فلسفه را برمی انگیخت، افکار وی به دلیل وجه تمایز خاص شان جاذبه متفاوتی برای برخی از متفکران ایرانی داشته اند. این پژوهش در صدد بررسی جایگاه اندیشه رورتی در محافل فکری ایران است. در این راستا، پرسش پژوهش آن است که: نظرات رورتی چه افزوده ای برای اندیشه سیاسی در ایران داشته اند؟ فرضیه پژوهش آن است که ضدبنیان گرایی رورتی که بر اساس آن، نگرش‎های اخلاقی و سیاسی (همانند لیبرالیسم و دموکراسی) نیازمند مبانی فلسفی نبوده و فقط کافی است در عمل سودمند باشند، مجادله دیرپای سنت/مدرنیسم در ایران را گامی به پیش برده است. بدین ترتیب که ضدبنیان گرایی نافی نظر آن دسته از متفکران است که معتقدند با وجود فرهنگ بومی و مذهبی مسلط بر جامعه ایرانی، تحقق دموکراسی و حکومت مدرن در این کشور ناممکن بوده و برای دست یافتن به چنین هدفی لازم است مبانی فلسفی جامعه ایرانی عمیقا تغییر یابند.

کلیدواژه ها:

اسلام ، فلسفه ، دموکراسی ، لیبرالیسم ، روشنفکران