مفهوم سازی و معادل یابی در فرایند توسعه دانش در علوم سیاسی: نگاهی به «واژه نامه استنادی علوم سیاسی و روابط بین الملل»

دانش همگام با مفهوم سازی به پیش می رود. پیشرفت در فرایندشناخت واقعیت بیرونی سبب شکل گیری مفاهیم جدید در ذهن پژوهشگران می شود. در پدیده های انسانی و اجتماعی فاقد مابه ازای بیرونی ، مفاهیم جدید با تحول سازه های اجتماعی پدیدار می شوند. در این فرایند، پردازش اصطلاحات و واژگانی که یک مفهوم را به صورت جامع و مانع بازتاب داده و ارتباط مناسبی میان آن ها و سایر مفاهیم برقرار کنند ضروری است. از سوی دیگر، وقتی مفاهیم به زبان های دیگر وارد می شوند، معادل سازی در زبان مقصد اهمیتی ویژه می یابد تا سبب آشفتگی معنایی و سردرگمی مخاطب نشود. معادل سازی معمولا فرایندی تدریجی است و کاربران یک زبان به انتخاب یا جعل واژگان مختلف می پردازند تا آن که نهایتا یک معادل رواج بیشتری می یابد. مشارکت خودآگاهانه جامعه علمی و کاربران در گزینش معادل ها، این فرایند را هوشمندانه و دقیق می سازد. نگارش واژه نامه های دوزبانه موسوم به «استنادی» گامی مهم در این زمینه به شمار می آید. واژه نامه های استنادی در برابر هر واژه بیگانه معادل هایی را می آورند که پیش تر مترجمان یا مولفانی که خود مستقیما درگیر معادل یابی بوده اند یافته یا خلق کرده اند، و بدین ترتیب ، امکان گزینش بهتر و مناسب تر را برای کاربران و به خصوص نگارندگان جدید پدید می آورند. این گام در فرایند جعل نهایی یک معادل از اهمیت بسیاری برخوردار است.

کلیدواژه ها:

شناخت ، فرهنگ ، ترجمه ، ترجمه ناپذیری ، آشفتگی مفهومی