بررسی ویژگی های هیدروژئوشیمیایی و شرب پذیری چشمه های شهری سنندج به عنوان منابع جایگزین در شرایط بحران آبی

شهر سنندج به سبب تغییرات توپوگرافی و شرایط خاص زمین­شناسی دارای چشمه­های متعددی در محدوده مسکونی خود است. در سال­های اخیر، کاهش کیفیت آب شهری، مردم ساکن شهر سنندج و مناطق منفصل شهری را وادار کرده که برای تامین آب شرب خود به این چشمه­ها مراجعه کنند. با وجود شدیدتر شدن مراجعات در زمان پاندمی کرونا، تا کنون بررسی جامعی بر روی کیفیت آب این چشمه­ها از لحاظ فیزیکیوشیمیایی و میکروبی انجام نشده است. این مطالعه با هدف ارزیابی ویژگی­های هیدروژئوشیمیایی و کیفیت چشمه­های شهر سنندج انجام شده است. بدین منظور پس از شناسایی چشمه­های محدوده شهری سنندج، از ۲۶ چشمه در اوایل پاییز ۱۴۰۲ نمونه برداری انجام شد. پارامترهای فیزیکیوشیمیایی صحرایی با دستگاه مولتی فانکشن، یون های اصلی با استفاده از تیتراسیون، فلیم فوتومتر و اسپکتروفوتومتر، ۷۰ عنصر جزئی با استفاده از ICP-MS آنالیز شدند و از کشت میکروبی برای اندازه­گیری کلیفرم کل استفاده گردید. داده ها با روش های آماری، گرافیکی و تطبیق با استانداردهای کیفی تحلیل شدند. باتوجه به نتایج بدست آمده، هیچ کدام از چشمه ها دارای آلودگی عناصر سنگین نبودند. اگرچه برخی از چشمه ها از کیفیت مطلوبی برخوردارند، اما تعدادی دیگر به دلیل تاثیرات زمین شناسی و به ویژه فعالیت های انسانی، دارای کیفیت پایین و آلودگی هستند. مهم ترین عوامل کاهش کیفیت، شامل غلظت بالای بی کربنات، افزایش هدایت الکتریکی (EC) فراتر از استانداردهای شرب و همچنین آلودگی میکروبی در شماری از چشمه ها بوده اند که در برخی موارد با افزایش مقدار کلر نیز همراه بوده است. بالا بودن میزان نیترات و سولفات در چشمه های واقع در مناطق مسکونی تاثیرپذیری چشمه ها را از فاضلاب شهری تایید کرد.

کلیدواژه ها:

آلودگی میکروبی ، چشمه های سنندج ، کیفیت آب ، مناطق مسکونی ، هیدروژئوشیمی