ویژگی های هیدروشیمیایی و ارزیابی خطر سلامت ناشی از آلودگی آب های زیرزمینی دشت بیرجند، شرق ایران

در این پژوهش به بررسی هیدروشیمی و وضعیت آلودگی منابع آب زیرزمینی در محدوده شهر بیرجند پرداخته شده است. به منظور تعیین کیفیت آب و شناسایی منشا آلودگی، از ۲۲ حلقه چاه، ۱۲ رشته قنات و ۴ چشمه نمونه برداری شد. نتایج حاصل از تحلیل های فیزیکی و شیمیایی نشان داد که هدایت الکتریکی بین ۳۰۰ تا ۸۰۰۰ میکروزیمنس بر سانتی متر و PH  بین ۷/۲۳ تا ۸/۷۱ متغیر است. بر اساس نمودار پایپر، تیپ غالب آب ها در منطقه کلروره، سولفاته و بی کربناته است. در برخی منابع، غلظت نیترات از حد مجاز سازمان بهداشت جهانی (۵۰ میلی گرم در لیتر) فراتر رفته که نشانگر تاثیر فاضلاب شهری و پساب کشاورزی است. نسبت های یونی بیانگر نقش فرآیندهای انحلال هالیت و ژیپس و واکنش های تبادل یونی در کنترل ترکیب شیمی آب می باشد. ارزیابی خطر سلامت نشان داد که هرچند بیشتر منابع برای بزرگسالان در محدوده بی خطر قرار دارند، برخی چاه ها و قنوات برای نوزادان و کودکان خطرپذیری بالایی دارند. هدف نهایی این پژوهش ارائه یک چارچوب علمی برای درک فرآیندهای زمین شیمیایی کنترل کننده کیفیت آب و شناسایی مناطق پرخطر جهت برنامه ریزی و مدیریت پایدار منابع آب زیرزمینی دشت بیرجند است.

کلیدواژه ها:

Groundwater ، Pollution ، Nitrate ، Fluoride ، Birjand ، Water quality ، Health index. ، آب زیرزمینی ، آلودگی ، نیترات ، فلوراید ، بیرجند ، کیفیت آب ، شاخص سلامت.