شناسایی و بررسی کارست های زیرسطحی گچی در محدوده مجتمع پتروشیمی مسجدسلیمان به روش های ژئوفیزیکی و ژئوتکنیکی

شناسایی و بررسی عوامل موثر بر تشکیل کارست های گچی یکی از موضوعات جدید و جذاب در سه دهه اخیر است. مقاومت پایین گچ به همراه فرایند انحلال و شکل پذیری آن در مقیاس زمان انسانی باعث تشکیل کارست های گچی، حفرات و غارها در سازندهایی که شامل لایه های گچی هستند، می گردد که این پدیده می تواند تاثیر بسیار مخربی بر ویژگی های مهندسی زمین همچون ظرفیت باربری، نشست پذیری و غیره به خصوص در سایت های دارای صنایع سنگین همچون پتروشیمی ها به دلیل قرارگیری مخازن بزرگ و تاسیسات آن ها بر سطح زمین داشته باشد. بنابراین شناسایی و مطالعه آن ها برای احداث و نگهداری سازه های مختلف مهندسی بسیار حائز اهمیت است. بر این اساس در این پژوهش کارست های گچی زیرسطحی مجتمع پتروشیمی مسجدسلیمان با استفاده از تلفیق روش ژئوفیزیکی غیر مخرب (GPR) در ۲۴ پروفیل به طول کل ۲۳۰۷ متر (مجموع دو آنتن) و روش ژئوتکنیکی (حفر  ۱۱۳ گمانه در اعماق ۴۰-۲۰ متر) مورد ارزیابی قرار گرفت و پس از تحلیل و بررسی داده ها، تعداد ۳۲ مورد کارست گچی زیرسطحی در اعماق ۳۶-۴ متری مورد شناسایی قرار گرفت. در ادامه با بررسی و پردازش تصویر ماهواره ای کرونا مربوط به نیم قرن پیش الگوی مجاری آب سطحی و با اندازه گیری عمق آب در گمانه ها، نقشه های سطح و جهت جریان آب زیرزمینی منطقه ترسیم و مشخص گردید عمده حضور کارست های گچی در محل تجمع جریان آب زیرزمینی می باشد. درنهایت با نمونه برداری از آب زیرزمینی و انجام آزمایش های شیمی آب میانگین مقدار سولفات آب زیرزمینی ۱۴۸۰ppm  به دست آمد که این شرایط محیطی ازنظر هجوم سولفات شدید می باشد.

کلیدواژه ها:

Gypsum karst ، GPR ، Masjed Soleyman Petrochemical ، groundwater ، Corona satellite ، کارست گچی ، GPR ، پتروشیمی مسجدسلیمان ، آب زیرزمینی ، ماهواره کرونا.