بررسی علل و فرآیند تاسیس واحدهای کشت و صنعت در ایران؛ مطالعه موردی: کشت و صنعت جیرفت

نظام های بهره برداری در ایران از تنوع قابل توجهی برخوردار و هم زمان در طول تاریخ تحولات بسیاری را شاهد بوده اند. مهم ترین این دگرگونی ها که در تاریخ معاصر به وقوع پیوست اصلاحات ارضی است که به منظور ایجاد تحول جدی در نظام سنتی کشاورزی به انجام رسید. نظر به اهمیت آن و فارغ از میزان توفیق طرح، می توان نظام های بهره برداری ایران را به دو دوره قبل و بعد از اصلاحات ارضی تقسیم کرد. یک الگوی مهم بهره برداری کشاورزی در دوران پس از اصلاحات ارضی، نظام های بهره برداری مبتنی بر کشت و صنعت ها هستند که با هدف افزایش تولیدات کشاورزی از طریق سرمایه گذاری کلان در اراضی با وسعت بالا، به علاوه کاربرد فنون و ابزار مدرن تاسیس شدند. در این نوشتار سیر تدوین قوانین و آیین نامه ها و سپس تاسیس و شروع به کار کشت و صنعت ها (به صورت موردی کشت و صنعت جیرفت) واکاوی شده است. از نظر نگارنده این طرح با برهم زدن نظام سنتی کشاورزی و ایجاد موجی از مهاجرت دهقانان و کشاورزان بیکار شده به شهرهای بزرگ، مسبب پیامدهای اقتصادی و اجتماعی شد که بعدتر در قالب تحولات سیاسی دهه۱۳۵۷ نیز نمود یافت.

کلیدواژه ها:

اصلاحات ارضی ، نظام ارضی ، کشاورزی ، واحدهای کشت و صنعت ، کشت و صنعت جیرفت