بررسی فلسفه حرمت ربا و وامهای ربوی

حرمت ربا از ضروریات دین اسلام به شمار میرود که نه تنها در سنت بلکه در قرآن به صراحت نکوهیده شده است. از جمله مسائل بسیار مهم در بحث ربا، فلسفه و چرایی حرمت ربا و یا علت تحریم بودن ربا مطرح شده است. ربا در اسلام تحریم شده و این تحریم متوجه ی معاملات اشخاص حقیقی است، زیرا شخصیتهای حقوقی دارای تکلیف شرعی نمی باشند. بنابراین حرمت و وجوب متوجهی آنان نخواهد بود و از آن جا که دولت یک شخصیت حقوقی است، معاملات آن موضوعا از تحت حکم حرمت ربا خارج است. افزون بر آن اموال دولتی و از آن جمله، وجوه نقد متعلق به مردم است و سرمایهی عمومی به حساب میآید و وقتی دولت آن را به مردم وام میدهد در واقع سرمایهی خودشان را به خود آنها داده و از این لحاظ اگر سودی هم بگیرد، مانعی نخواهد داشت. اما با اینحال بانکداری اسلامی، شیوه جدید از بانکداری است که بیش از نیم قرن پیش، عمدتا به علت ممنوع بودن ربای رایج در بانکداری متعارف، به وجود آمد. تفاوت اساسی بانکداری بدون ربا با بانکداری متعارف، در تسهیم سود و زیان بین صاحبان سرمایه و بانک است. بانکداری اسلامی با ویژگیهایی، چون تسهیم سود و زیان، عدم تعیین سود از قبل و تاکید بر بهره وری در برابر تاکید بر شایستگی اعتباری، یک نهاد مورد نیاز است. این پژوهش به روش تحلیلی_ توصیفی و با بررسی آیات و روایات و استفاده از متون فقهی و تجزیه و تحلیل عقلی، فلسفه تحریم ربا را استخراج کرده است.

کلیدواژه ها:

حرمت ربا ، ربا ، فلسفه حرمت ربا ، وامهای ربوی.