شناسایی و اولویت بندی عوامل کلیدی موثر بر بهبود خدمات توسعه کسب وکار در خوشه های صنعتی

مقدمه: کسب وکارهای کوچک و متوسط به عنوان بخش های حیاتی در توسعه پایدار و رشد اقتصادی شناخته می شوند. این کسب وکارها نقش مهمی در تولید ناخالص داخلی، ایجاد اشتغال، تولید درآمد و کاهش فقر، به ویژه در کشورهای درحال توسعه و نوظهور، ایفا می کنند. آن ها به عنوان محرک های اقتصادی، انعطاف پذیری و نوآوری را به همراه دارند و به توسعه محلی و منطقه ای کمک می کنند. خوشه های صنعتی که به عنوان گروه های متمرکز جغرافیایی از بنگاه های تجاری و غیرتجاری مرتبط تعریف می شوند، نقشی اساسی در تقویت توانمندی کسب وکارهای کوچک و متوسط دارند. این خوشه ها شامل شرکت هایی هستند که در تولید کالاها و خدمات مشابه یا مرتبط فعالیت می کنند. خوشه های صنعتی نیازمند حمایت هدفمند به صورت خدمات توسعه کسب وکار هستند. با توجه به اهمیت این خدمات، هدف این پژوهش، شناسایی و رتبه بندی عوامل کلیدی موثر بر بهبود خدمات توسعه کسب وکار در خوشه های صنعتی بود.روش شناسی: رویکرد این پژوهش آمیخته و از لحاظ هدف، توسعه ای بود. در ابتدا یک پژوهش کیفی انجام شد و سپس بر اساس نتایج مرحله کیفی، مرحله کمی صورت گرفت. در مرحله کیفی، برای تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون و در مرحله کمی از تکنیک غربال گری فازی و تحلیل اهمیت-عملکرد استفاده شد. جامعه مورد مطالعه بخش کیفی شامل خبرگان و صاحب نظران در زمینه خوشه های کسب وکار و مشاوران مستقر در مراکز خدمات مشاوره کسب وکار در سراسر کشور بودند که نمونه گیری از آن ها به صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و منابع مکتوب گردآوری شد. اعتبارسنجی داده ها با نظرات مشارکت کنندگان و باز آزمون انجام شد و تحلیل داده ها با نرم افزار MAXQDA صورت گرفت. در مرحله کمی، با استفاده از تکنیک غربال گری فازی و نظرات نه نفر از خبرگان، عوامل غیرموثر حذف و عوامل کلیدی شناسایی شد. داده ها از طریق پرسشنامه ای مبتنی بر مقیاس فازی جمع آوری و سپس با تحلیل اهمیت-عملکرد بررسی شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار Excel استفاده شد.یافته ها: تجزیه وتحلیل داده ها منجر به شناسایی ۴۰ شاخص در قالب هفت بعد اصلی عوامل کلیدی موثر بر بهبود خدمات توسعه کسب وکار در خوشه های صنعتی شد. این ابعاد عبارتند از زیرساخت ها و ساختارهای نهادی توسعه خدمات، سیاست ها و حمایت های کلان، موانع اقتصادی، تعاملات اجتماعی و فرهنگی در بهبود خدمات، قابلیت ها و توانمندی های ارائه دهندگان خدمات، آموزش و توسعه منابع انسانی و نیازها و میزان تمایل به خدمات توسعه کسب وکار در خوشه ها.نتیجه گیری / دستاوردها: نتایج پژوهش نشان می دهد که توسعه خدمات کسب وکار در خوشه های صنعتی تحت تاثیر عوامل کلیدی مانند توانمندی مالی بنگاه ها، نیاز و تمایل به استفاده از خدمات، قابلیت های نیروی انسانی ارائه دهندگان خدمات توسعه کسب وکار و تعاملات شبکه ای است. بسترسازی مناسب، حمایت های دولتی و اصلاح قوانین نیز برای بهبود این خدمات ضروری است. بهبود کیفیت و توانمندی تامین کنندگان خدمات، اعتمادسازی و ارزیابی مستمر عملکرد ارائه دهندگان نقش مهمی در افزایش اثربخشی خدمات دارند. در نهایت، ایجاد شبکه های تخصصی، تسهیل همکاری های مشترک و به کارگیری مدل های ارزیابی و نظارت جامع می تواند به رشد و بهبود خوشه های صنعتی کمک کند.

کلیدواژه ها:

خدمات توسعه کسب وکار ، خوشه های صنعتی ، صنایع کوچک و متوسط ، غربال گری فازی ، تحلیل اهمیت- عملکرد