تحلیل ساخت اضافه در زبان فارسی برپایه دستور نقش گرای نظام مند هلیدی

در پژوهش حاضر ساخت اضافه در زبان فارسی با نظر بر دستور نقش گرای نظام مند هلیدی مورد بررسی قرار می گیرد. در این مقاله نشان داده می شود که هسته و وابسته در ساخت اضافه از نظر ارتباط معنایی در دسته های مختلفی قرار می گیرند که لزوما مطابق با تقسیم بندی های پیشین از انواع ساخت اضافه نیست. همچنین، ساخت های اضافه در زبان فارسی صورت تنزل یافته بند دانسته شده است که این بند عموما یک بند رابطه ای است. در بند رابطه ای آن چه اهمیت دارد مشارکان و رابطه میان آن ها است. در مقاله حاضر این روابط معنایی در چند دسته ملکیت، اختصاص، دسترسی، جزئیت، نوعیت، جنسیت، هدف، ویژگی، موقعیت، هویت و فرایند قرار می گیرند. ساخت های اضافه فرایندی همانند دیگر ساخت های اضافه حاصل تنزل مرتبه یک بند هستند، با این تفاوت که نوع فرایند دخیل غیررابطه ای است و می تواند مادی، رفتاری، ذهنی و غیره باشد. همچنین، این نوع از بندها به کمک استعاره دستوری در قالب ساخت اضافه تجلی می یابند.

کلیدواژه ها:

ساخت اضافه ، بند رابطه ای ، هسته و وابسته ، نقش گرایی ، استعاره دستوری