تکنولوژی های قدرت در اندیشه فوکو: خوانشی از قانون اساسی

قدرت در فلسفه سیاسی همواره مفهومی چندوجهی و پیچیده بوده است، اما میشل فوکو با رویکردی تبارشناسانه، آن را از قالب سنتی سلطه و اجبار به سازوکاری فناورانه و مولد تبدیل می کند. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر داده های کتابخانه ای و اسنادی، به دنبال پاسخ به این پرسش است که قدرت در اندیشه فوکو چه کارکردها و تکنولوژی هایی دارد و چگونه در قالب نهادهایی همچون قانون اساسی بازتولید می شود؟ فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که قدرت در نظر فوکو شبکه ای از روابط دانشی و فناورانه است که از طریق تکنولوژی های انضباطی، نظارتی، تربیتی و حکومتی عمل کرده و نظم اجتماعی را از درون سامان می دهد. یافته ها نشان می دهد که قدرت در مدرنیته از شکل متمرکز به شکلی پراکنده و درونی شده تبدیل شده است؛ به گونه ای که نهادهایی چون قانون اساسی نه تنها محدودکننده، بلکه مولد و مشروع کننده قدرت اند. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که فهم قانون به مثابه تکنولوژی قدرت، افقی نو برای تحلیل سیاسی و حقوقی می گشاید و نشان می دهد رهایی از سلطه تنها با بازشناسی و نقد سازوکارهای دانشی قدرت ممکن است.

کلیدواژه ها:

میشل فوکو ، قدرت ، تکنولوژی های قدرت ، قانون اساسی ، فلسفه سیاسی مدرن