نگرشی بر حصر تعلق علم حصولی به ماهیت و علم حضوری به وجود از منظر علامه طباطبایی و استاد فیاضی

علامه طباطبایی با تفسیر خاصی که از اصالت وجود و اعتباریت ماهیت و تحلیل ویژهای که در مسئله وجود ذهنی قائل است، احکام متفاوتی برای ماهیات نسبت به وجودها و اعدام و اوصاف آنها قائل است که منجر به اختصاص علم حصولی به ماهیت و علم حضوری به وجود شده است. بر همین اساس، تعریفی بدیع از علم حضوری و حصولی ارائه کرده است. علامه همچنین علم حصولی به واجب الوجود و علم حضوری به ماهیات را ممتنع عقلی می شمارد. این پژوهش بر آن است تا با روشی توصیفی-تحلیلی از منظر استاد فیاضی به این مسائل فلسفی نظری افکند و از رهگذر مقایسه، به تفاوت های چشمگیر ناشی از تفسیر اصالت وجود توسط دو متفکر تاکید نماید. استاد فیاضی اصالت وجود را به گونه ای دیگر تفسیر می کند و ادله وجود ذهنی را ناتمام می خواند. ایشان انقسام مفاهیم به حقیقی و اعتباری و تفکیک مفهوم ماهیت از وجود و عدم و اختصاص علم حصولی به ماهیت و اختصاص علم حضوری به وجود و امتناع علم حصولی به واجب و امتناع علم حضوری ممکن و واجب، به ماهیات را عاری از حقیقت می شمارد. استاد فیاضی، دلیل بر این نتایج فلسفی را مبانی مورد بحث آن می داند.

کلیدواژه ها:

اصالت ، اعتباریت ، وجود ، ماهیت ، وجود ذهنی ، علم حصولی ، علم حضوری