سواد هوش مصنوعی؛ مهارتی ضروری برای معلمان قرن ۲۱

در عصر حاضر، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یک نیروی تحول آفرین، بنیادهای بسیاری از حوزه های اجتماعی، اقتصادی و به ویژه آموزش را دستخوش تغییر کرده است. در این میان، نقش معلمان به عنوان مجریان اصلی نظام آموزشی، نیازمند بازتعریف و تجهیز شدن به مهارت های نوین است. «سواد هوش مصنوعی» (AI Literacy) به عنوان مجموعه ای از دانش، مهارت ها و نگرش های لازم برای تعامل موثر، نقادانه و اخلاقی با سامانه های هوش مصنوعی تعریف می شود. این مقاله با هدف بررسی ضرورت، مولفه ها، کاربردها، چالش ها و راهکارهای ارتقای سواد هوش مصنوعی در میان معلمان قرن بیست و یکم ارائه شده است. مرور نظام مند پژوهش های داخلی و خارجی (۲۰۱۸–۲۰۲۵) نشان می دهد که اگرچه توجه به این حوزه رو به افزایش است، اما شکاف قابل توجهی میان دانش نظری معلمان و توانایی آن ها در به کارگیری عملی و انتقادی AI در کلاس درس وجود دارد. این پژوهش به تحلیل مولفه های کلیدی سواد AI، شامل دانش مفهومی، مهارت های کاربردی، تفکر انتقادی، سواد داده و اخلاق می پردازد و راهبردهایی برای ادغام این سواد در برنامه های تربیت معلم ارائه می دهد. در نهایت، با تاکید بر ضرورت تدوین چارچوب های بومی، این مقاله استدلال می کند که سواد هوش مصنوعی دیگر یک مزیت اختیاری نیست، بلکه یک ضرورت بنیادین برای تضمین کیفیت آموزش، عدالت و آماده سازی دانش آموزان برای آینده ای مبتنی بر AI است.

کلیدواژه ها:

سواد هوش مصنوعی ، آموزش ، معلمان ، قرن ۲۱ ، اخلاق هوش مصنوعی ، تربیت معلم ، فناوری آموزشی.