تربیت زیست محیطی دانش آموزان در کلاس های ابتدایی

تربیت زیست محیطی به عنوان یکی از مولفه های بنیادین آموزش پایدار، در دهه های اخیر توجه روزافزون نظام های آموزشی جهان را به خود جلب کرده است. بحران های محیط زیستی نظیر تغییرات اقلیمی، آلودگی منابع طبیعی، نابودی تنوع زیستی و مصرف گرایی افسارگسیخته، نشان داده اند که مواجهه با این چالش ها صرفا با راهکارهای فناورانه ممکن نیست، بلکه نیازمند تغییر نگرش، ارزش ها و رفتارهای انسان از سنین پایه است. در این میان، دوره ابتدایی به دلیل نقش تعیین کننده در شکل گیری الگوهای شناختی، عاطفی و اخلاقی کودکان، جایگاهی کلیدی در تحقق اهداف تربیت زیست محیطی دارد. این پژوهش با رویکردی مروری–تحلیلی و مبتنی بر روش کتابخانه ای و اسنادی، به بررسی ابعاد، ضرورت ها، رویکردهای نظری و تجربیات آموزشی مرتبط با تربیت زیست محیطی دانش آموزان در کلاس های ابتدایی می پردازد.هدف اصلی مقاله، تبیین چارچوبی نظری و کاربردی برای ادغام موثر تربیت زیست محیطی در برنامه های درسی و فعالیت های آموزشی دوره ابتدایی است. به این منظور، با تحلیل نظام مند منابع علمی فارسی و خارجی، دیدگاه های مختلف درباره آموزش محیط زیست، یادگیری مبتنی بر تجربه، آموزش ارزش محور و نقش معلم به عنوان رهبر آموزشی بررسی شده است. نتایج مرور ادبیات نشان می دهد که تربیت زیست محیطی اثربخش در دوره ابتدایی نیازمند رویکردی یکپارچه است که در آن دانش زیست محیطی، نگرش مثبت نسبت به طبیعت و مهارت های عملی حفاظت از محیط زیست به طور هم زمان تقویت شوند. همچنین یافته ها حاکی از آن است که استفاده از روش های فعال یاددهی–یادگیری، همچون یادگیری پروژه محور، آموزش مبتنی بر طبیعت و بهره گیری از فناوری های آموزشی نوین، می تواند اثرگذاری تربیت زیست محیطی را به طور معناداری افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

تربیت زیست محیطی ، آموزش ابتدایی ، آموزش پایدار ، کلاس درس ، نقش معلم