نقش هوش مصنوعی در پیشگیری از سواستفاده از کودکان در فضای مجازی

در عصر دیجیتال، گسترش سریع فضای مجازی و دسترسی آسان و اغلب بدون نظارت کودکان و نوجوانان به اینترنت و شبکه های اجتماعی، در کنار فواید بسیار در زمینه آموزش، سرگرمی و ارتباط، خطرهای بزرگ و گاهی جبران ناپذیری را برای این گروه سنی به وجود آورده است. سوءاستفاده جنسی آنلاین، آزار روانی و سایبری، بهره کشی اقتصادی و فریب و اغوا برای مقاصد مجرمانه، از مهم ترین جرایم سایبری علیه کودکان به شمار می روند که گزارش های سازمان های بین المللی نشان دهنده افزایش نگران کننده آن ها در سال های اخیر است. در این شرایط، هوش مصنوعی به عنوان پیشرفته ترین ابزار فناورانه زمان ما، توانایی چشمگیری برای شناسایی سریع، پیشگیری و مقابله با این تهدیدها دارد. هدف این تحقیق، بررسی دقیق نقش و کارکردهای عملی هوش مصنوعی در پیشگیری و کشف سوءاستفاده آنلاین از کودکان و نیز واکاوی چالش های حقوقی، اخلاقی و فنی پیش روی استفاده گسترده از این فناوری است. روش پژوهش به صورت توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعه منابع کتابخانه ای و مقالات معتبر علمی انجام شده است. نتایج نشان می دهد که سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی، به ویژه مدل های یادگیری عمیق و پردازش زبان طبیعی، می توانند با سرعت و دقتی بسیار بالاتر از انسان، محتوای متنی، تصویری و ویدئویی زیان آور را تشخیص دهند و الگوهای رفتاری مشکوک، مکالمات فریبنده و شبکه های مجرمانه سازمان یافته را در لحظه ردیابی کنند. نمونه های موفق به کارگیری این فناوری در پلتفرم های بزرگ جهانی، کاهش قابل ملاحظه محتوای سوءاستفاده آمیز را به دنبال داشته است. با وجود این توانمندی ها، موانع مهمی نیز وجود دارد: خطر نقض حریم خصوصی کودکان به دلیل جمع آوری حجم عظیم داده ها، احتمال خطای تشخیص که ممکن است به بدنامی افراد بی گناه یا نادیده ماندن مجرمان واقعی منجر شود، سوگیری های الگوریتمی ناشی از داده های آموزشی ناکامل یا جانبدارانه و به ویژه نبود قوانین شفاف و جامع در بسیاری از کشورها از جمله ایران برای تنظیم این فناوری، از جمله مهم ترین چالش ها هستند. مسائل اخلاقی مانند مسئولیت پذیری در برابر تصمیم های خودکار و تعارض میان امنیت کودکان و آزادی بیان نیز نیازمند سیاست گذاری دقیق است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، کودکان ، فضای مجازی ، پیشگیری ، سوءاستفاده آنلاین.