بررسی تاثیر رابطه معلم-دانش آموز بر تاب آوری تحصیلی در شرایط فشار امتحان

فشار امتحان یکی از مهم ترین منابع استرس تحصیلی در میان دانش آموزان محسوب می شود که می تواند پیامدهای منفی متعددی از جمله اضطراب، افت عملکرد تحصیلی و کاهش سلامت روان را به همراه داشته باشد. در این میان، تاب آوری تحصیلی به عنوان یک سازه روان شناختی مثبت، نقش مهمی در توانایی دانش آموزان برای مقابله با چالش ها و فشارهای تحصیلی ایفا می کند. پژوهش های اخیر نشان داده اند که عوامل محیطی، به ویژه کیفیت روابط بین فردی در مدرسه، تاثیر قابل توجهی بر شکل گیری و تقویت تاب آوری تحصیلی دارند. یکی از مهم ترین این عوامل، رابطه معلم–دانش آموز است که می تواند از طریق حمایت هیجانی، تعامل آموزشی مثبت و ایجاد احساس امنیت روانی، زمینه ساز افزایش تاب آوری در شرایط استرس زای امتحان شود.هدف از این مقاله، مروری نظام مند بر مطالعات انجام شده پیرامون نقش رابطه معلم–دانش آموز در تاب آوری تحصیلی دانش آموزان در شرایط فشار امتحان است. بدین منظور، پژوهش های داخلی منتشرشده در پایگاه های علمی معتبر، به ویژه سیویلیکا، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج مطالعات مروری حاکی از آن است که رابطه مثبت، حمایتگر و مبتنی بر اعتماد میان معلم و دانش آموز، با کاهش اضطراب امتحان، افزایش انگیزش تحصیلی و ارتقای تاب آوری تحصیلی همراه است. همچنین یافته ها نشان می دهد که معلمان با ایفای نقش حمایتی و ایجاد فضای آموزشی امن، می توانند اثرات منفی فشار امتحان را به میزان قابل توجهی تعدیل کنند. در پایان، ضمن جمع بندی نتایج، پیشنهادهایی برای بهبود روابط آموزشی و جهت گیری پژوهش های آینده ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

تاب آوری تحصیلی ، رابطه معلم–دانش آموز ، فشار امتحان ، اضطراب امتحان ، حمایت هیجانی معلم