کشف و بررسی ظرفیت ها و موانع اجرای هوشمندسازی مدارس: پژوهش آمیخته

هدف از پژوهش حاضر کشف و بررسی ظرفیت ها و موانع توسعه مدارس هوشمند در آموزش و پرورش ناحیه دو شهر همدان است. در این پژوهش با استفاده از روش شناسی ترکیبی داده ها از مشارکت کنندگان، مدیران، دبیران و کارشناسان فناوری اطلاعات جمع آوری شد. بر اساس اصل سه سوسازی در این پژوهش ابتدا با ۲۱ نفر از آگاهان کلیدی از طریق نمونه گیری هدفمند مصاحبه نیمه ساختارمند به عمل آمد. سپس دو پرسشنامه محقق ساخته مربوط به موانع و ظرفیت های توسعه هوشمندسازی مدارس در بین ۷۴۶ نفر دبیر، مدیر و کارشناس توزیع شد. به علاوه در این پژوهش چهار سوال باز پاسخ به مشارکت کنندگان داده شد که ۲۰۲ نفر از آنها به این سوال پاسخ قابل بررسی ارائه دادند. داده های این پژوهش در بخش کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون سه مرحله ای و در بخش داده های کمی با استفاده از تحلیل عاملی بررسی شدند. یافته ها نشان داد؛ عواملی مانند تغییر تدریجی رفتارهای آموزشی معلمان و مدیران، دسترسی به محتواهای باکیفیت، تقویت ارتباط بین مدرسه و والدین، توسعه برنامه درسی به فراتر از مدرسه، مشارکت دانش آموزان در فرآیند یادگیری، وجود دانش و مهارت های رایانه ای در دانش آموزان، تجهیز نسبی مدارس، ظرفیت ها و توانمندی های موجود در محیط و حمایت های اجتماعی و قوانین مصوب به عنوان ظرفیت های توسعه مدارس هوشمند در ناحیه دو آموزش و پرورش شهر همدان به حساب می آیند. به علاوه موانع گوناگونی در توسعه مدارس هوشمند شناسایی شدند که عبارتند از عدم دسترسی معلمان به فناوری، عدم سیاست گذاری متناسب با توسعه فناوری، فقدان حمایت های تشویقی و نبود نظارت کافی، نبود آموزش های تخصصی برای مدیران و دبیران، مشکلات مربوط به ماهیت فناوری اطلاعات، ضعف دانش و مهارت های رایانه ای دانش آموزان و نبود زیرساخت های فنی، عدم تطابق ساختار برنامه درسی با فاوا، ضعف دانش و مهارت دبیران و مدیران در استفاده از فناوری است.

کلیدواژه ها:

هوشمندسازی مدارس ، همدان ، ظرفیت ها ، موانع