کارکرد های خانواده در نظام تربیتی نهج البلاغه و راهکار های مقابله با آسیب های فرهنگی

نهاد خانواده به عنوان بنیادین ترین واحد اجتماعی، در نظام تربیتی اسلام و به ویژه در آموزه های بلند امام علی (ع) در نهج البلاغه، جایگاهی راهبردی در صیانت از هویت انسانی و اسلامی ایفا می کند. هدف از نگارش پژوهش حاضر، واکاوی کارکردهای بنیادین خانواده در نظام تربیتی علوی و استخراج راهکارهای عملیاتی برای مقابله با هجمه ها و آسیب های فرهنگی در عصر معاصر است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر متون اصیل نهج البلاغه، به ویژه «نامه ۳۱» که مانیفست جامع تربیت فرزند است، به رشته تحریر درآمده است. در بخش یافته های پژوهش، کارکردهای خانواده در سه ساحت «عاطفی»، «اخلاقی» و «ایمن سازی» مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که بر اساس سیره علوی، تربیت نه یک فرآیند دستوری، بلکه مبتنی بر ایجاد پیوند عمیق عاطفی و تکریم شخصیت متربی (عزت نفس) است. امام علی (ع) در نظام تربیتی خود، بر نقش الگویی والدین (تربیت غیرمستقیم) و لزوم پیشگیری قبل از درمان تاکید ویژه ای دارند. در ادامه، این مقاله به شناسایی آسیب های فرهنگی نوظهور نظیر بی هویتی، شکاف نسلی و تهاجم رسانه ای پرداخته و راهکارهای مقابله با آن ها را از بطن آموزه های علوی استخراج کرده است. از مهم ترین این راهکارها می توان به تقویت مبانی معرفتی در خانواده، احیای نقش رفاقتی والدین و بهره گیری از حلال زدگی در معیشت اشاره کرد. در پایان، پیشنهادهایی کاربردی نظیر باز طراحی جلسات انجمن اولیا و مربیان با رویکرد نهج البلاغه پژوهی و تولید محتواهای بصری از حکمت های تربیتی برای ذائقه سازی نسل جوان ارائه شده است. این پژوهش بر این باور است که بازگشت به الگوی خانواده علوی، موثرترین شیوه برای ایمن سازی جامعه در برابر آسیب های فرهنگی است.

کلیدواژه ها:

نهج البلاغه ، نظام تربیتی ، خانواده علوی ، آسیب های فرهنگی ، نامه ۳۱ ، راهکارهای مقابله