رویکردهای خلاق در تصویرسازی آموزشی برای تقویت حافظه تصویری دانش آموزان

در دنیای مدرن که دانش آموزان با حجم عظیمی از داده های دیجیتال روبرو هستند، روش های سنتی انتقال متن محور دیگر کارایی لازم را برای ماندگاری اطلاعات در ذهن ندارند. حافظه تصویری (Eidetic Memory) به عنوان یکی از قدرتمندترین ابزارهای یادگیری، نقشی حیاتی در بازنمایی و بازیابی اطلاعات ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی رویکردهای خلاق در تصویرسازی آموزشی و تاثیر آن بر تقویت حافظه تصویری دانش آموزان تدوین شده است. هدف اصلی این مطالعه، تبیین راهبردهایی است که طی آن، تصاویر از حالت تزیینی خارج شده و به عنوان یک «زبان پدیدارشناختی» برای ساده سازی مفاهیم پیچیده علمی مورد استفاده قرار گیرند.در این مقاله، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، مفاهیم نوین تصویرسازی همچون «اینفوگرافیک های تعاملی»، «نقشه کشی ذهنی تصویری» (Visual Mind Mapping) و «استفاده از استعاره های گرافیکی» مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که به کارگیری تصویرسازی های خلاقانه که بر پایه اصول روان شناسی گشتالت و نظریه کدگذاری دوگانه (Dual Coding Theory) طراحی شده اند، میزان ماندگاری مطالب را در حافظه بلندمدت دانش آموزان تا ۶۰ درصد افزایش می دهد. تصویرسازی آموزشی خلاق، با ایجاد پیوندهای عصبی میان نیم کره های چپ (تحلیل کلامی) و راست (درک تصویری) مغز، منجر به «یادگیری عمیق» و کاهش خستگی ذهنی می گردد.علاوه بر این، در این نوشتار به نقش تکنولوژی های نوظهور مانند واقعیت افزوده (AR) در جان بخشی به تصاویر آموزشی و ایجاد تجربیات بصری غوطه ورانه پرداخته شده است. یافته ها حاکی از آن است که درگیر کردن دانش آموز در فرآیند «خلق تصویر» (مانند اسکچ نوتینگ یا یادداشت برداری بصری)، تاثیر بسیار بیشتری نسبت به مشاهده صرف تصاویر آماده دارد. در نهایت، راهکارهایی برای معلمان و طراحان آموزشی ارائه شده است تا با استفاده از پالت های رنگی محرک، ترکیب بندی های هدفمند و تقلیل گرایی بصری، بار شناختی را مدیریت کرده و بازدهی حافظه تصویری را ارتقا بخشند. نتیجه گیری نهایی تاکید می کند که تصویرسازی خلاق، نه یک ابزار جانبی، بلکه قلب تپنده آموزش در عصر تصویرمحور است که می تواند عدالت آموزشی را برای دانش آموزانی با سبک های یادگیری متفاوت فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

تصویرسازی آموزشی ، حافظه تصویری ، یادگیری بصری ، نظریه کدگذاری دوگانه ، اینفوگرافیک ، تکنولوژی آموزشی