تحلیل جایگاه و کارکرد موجودات دریایی در شکل گیری نظام های تاریخی، جغرافیایی، مذهبی و اسطوره ای

این پژوهش با هدف بررسی نقش و کارکرد موجودات دریایی در شکل گیری نظام های تاریخی، جغرافیایی، مذهبی و اسطوره ای، با رویکردی میان رشته ای و مبتنی بر تحلیل منابع مکتوب انجام شده است. داده های پژوهش بر اساس مطالعه اسنادی و کتابخانه ای در آثاری همچون خلیج فارس (شاملو)، عجایب هند (رامهرمزی)، گامی در اساطیر (درویشی)، اسطوره های یونانی (برن)، اسطوره های مصری (هارت)، مقاله «داستان های بحرپیمایی» (هاشمی) و همچنین سفرنامه های ناصرخسرو، ابن بطوطه و مارکوپولو گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که موجودات دریایی، چه واقعی مانند نهنگ، کوسه، مارماهی، دلفین و صدف، و چه اسطوره ای همچون هیولای دریایی، اژدهای آبزی، لیویاتان و سایر مفاهیم نمادین، نقشی چندبعدی در فرهنگ انسان ایفا کرده اند. این موجودات علاوه بر حضور در اقتصاد و زیست بوم، در شکل گیری اسطوره ها، آیین ها، باورهای دینی، نظام های نمادشناختی و ادبیات بحرپیمایی تمدن های مختلف اثرگذار بوده اند. همچنین تحلیل منابع نشان می دهد که جغرافیای دریایی ایران، به ویژه خلیج فارس و دریای عمان، زمینه مهمی برای شکل گیری روایت ها، افسانه ها و نمادهای دریایی در فرهنگ ایرانی فراهم کرده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که اسطوره ها و روایت های مذهبی در بسیاری موارد ریشه در مشاهدات واقعی داشته و در گذر زمان با تخیل و فرهنگ بومی ترکیب شده اند. این پژوهش بر اهمیت مطالعه میان رشته ای اسطوره شناسی، جغرافیای تاریخی و زیست شناسی برای درک بهتر نقش موجودات دریایی در تمدن بشر تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

موجودات دریایی ، اسطوره ، جغرافیای تاریخی ، فرهنگ دریایی ، سفرنامه ها.