نقش مدیر مدرسه در بهبود سلامت روان دانش آموزان

سلامت روان دانش آموزان یکی از اساسی ترین مولفه های موفقیت تحصیلی، سازگاری اجتماعی و کیفیت زندگی آنان است و مدارس به عنوان مهم ترین نهاد تربیتی پس از خانواده، نقشی تعیین کننده در ارتقای آن ایفا می کنند. در این میان، مدیر مدرسه به عنوان رهبر آموزشی و محور تصمیم گیری های سازمانی، جایگاهی کلیدی در شکل دهی محیط روانی–اجتماعی مدرسه دارد و می تواند با رویکردهای مدیریتی، ارتباطی و حمایتی خود، سلامت روان دانش آموزان را تقویت یا تضعیف کند. در ادبیات پژوهشی تاکید شده است که شیوه رهبری مدیر، نوع تعامل او با معلمان و دانش آموزان، طراحی برنامه های حمایتی، مدیریت تعارض، و ایجاد جو مثبت مدرسه، همگی عواملی هستند که به شکل مستقیم بر اضطراب، انگیزش، احساس امنیت، تعلق مدرسه ای و رفتارهای اجتماعی دانش آموزان اثر می گذارند. همچنین مطالعات داخلی نشان داده اند که حضور فعال مدیر در برنامه های مشاوره ای، حمایت از معلمان، نظارت بر روابط کلاسی، و رسیدگی سریع به مشکلات دانش آموزان موجب کاهش تنش های مدرسه ای، افزایش خودپنداره و ارتقای اعتمادبه نفس آنان می شود (شریفی و همکاران، ۱۳۹۸). با توجه به تغییرات اجتماعی، فشارهای تحصیلی، و افزایش مشکلات روان شناختی کودکان و نوجوانان در سال های اخیر، نیاز به رویکردهای علمی و مبتنی بر شواهد در مدیریت مدرسه بیش از گذشته احساس می شود. هدف این مقاله، مرور نظام مند ادبیات پژوهشی داخلی و خارجی در زمینه نقش مدیران مدارس در بهبود سلامت روان دانش آموزان است تا ضمن ارائه تصویری جامع از مسئولیت های مدیر، راهبردهای عملی، الگوهای مدیریتی موثر و نقاط ضعف پژوهش های موجود را شناسایی و تحلیل کند. این مقاله می تواند برای مدیران مدارس، مشاوران، معلمان، سیاست گذاران آموزشی و دانشجویان رشته های علوم تربیتی و روان شناسی کاربرد گسترده داشته باشد.

کلیدواژه ها:

مدیر مدرسه ، سلامت روان ، جو مدرسه ، رهبری آموزشی ، رفاه روانی دانش آموزان.