نقش مدیر در مدرسه محوری و توانمندسازی معلمان ابتدایی

مدرسه محوری و توانمندسازی معلمان در سال های اخیر به عنوان دو راهبرد اساسی در بهبود کیفیت آموزش ابتدایی مورد توجه نظام های آموزشی جهان قرار گرفته اند. مدرسه محوری بر تفویض اختیار، استقلال مدیریتی، مشارکت معلمان و تصمیم گیری مدرسه محور تاکید دارد و هدف آن افزایش کارآمدی، پاسخ گویی و انعطاف پذیری مدرسه در برابر نیازهای آموزشی است. در این میان، مدیر مدرسه نقش محوری در هدایت فرایند مدرسه محوری و فراهم سازی شرایط لازم برای توانمندسازی حرفه ای و روان شناختی معلمان دارد. مرور ادبیات پژوهشی نشان می دهد مدیرانی که سبک رهبری مشارکتی، تحولی و توانمندساز دارند، قادرند فرهنگ اعتماد، یادگیری سازمانی و مسئولیت پذیری را در مدرسه تقویت کنند و از این طریق به ارتقای کیفیت تدریس، افزایش انگیزش معلمان و بهبود نتایج یادگیری دانش آموزان کمک نمایند (Harris, ۲۰۱۴). از سوی دیگر، مطالعات داخلی بیان می کنند که در مدارس ابتدایی ایران، نقش مدیر در حمایت حرفه ای از معلمان، برگزاری کارگاه های آموزشی، ایجاد فرصت هایی برای تبادل تجربه، مشاهده کلاسی سازنده و مشارکت در تصمیم های مدرسه، سهم مهمی در رشد حرفه ای و افزایش خودکارآمدی معلمان دارد (جعفری و همکاران، ۱۳۹۹). این مقاله با روش مروری و با هدف تحلیل نظام مند پژوهش های داخلی و خارجی، به بررسی نقش مدیر در تحقق مدرسه محوری و ارتقای توانمندی های معلمان ابتدایی می پردازد. ابتدا مبانی نظری مدرسه محوری و مفهوم توانمندسازی آموزشی بیان می شود، سپس نقش ها و مداخلات مدیران در این زمینه تحلیل می گردد و در ادامه، پژوهش های مرتبط مرور و نقد می شوند. نتایج نشان می دهد که مدیر مدرسه یکی از موثرترین نیروها در توسعه حرفه ای معلمان و اجرای موفق مدرسه محوری است و توجه به این نقش می تواند کیفیت آموزش ابتدایی را به طور چشمگیری بهبود بخشد.

کلیدواژه ها:

مدرسه محوری ، توانمندسازی معلمان ، مدیر مدرسه ، آموزش ابتدایی ، رهبری آموزشی