برنامه های فرهنگی، اجتماعی و مشارکتی شهرداری ها و تاثیر آن ها بر کاهش آسیب های اجتماعی

آسیب های اجتماعی شهری زمانی کاهش پایدار پیدا می کنند که شهرداری ها از مداخلات پراکنده و واکنشی عبور کرده و برنامه های فرهنگی، اجتماعی و مشارکتی را به صورت یک منظومه منسجم و محله محور به کار گیرند؛ محور اصلی این رویکرد، تقویت هویت و هنجارهای شهری، افزایش احساس تعلق و نشاط اجتماعی، بازسازی پیوندهای محله ای و فعال سازی ظرفیت های درونی شهروندان در تشخیص و حل مسئله است؛ جمع بندی شواهد مرور شده نشان می دهد اقداماتی که فضاهای تعامل اجتماعی را فعال می کنند و کیفیت تجربه شهروندان از زندگی شهری را ارتقا می دهند، زمینه های روانی و اجتماعی بروز رفتارهای پرخطر را محدود می سازند و در کنار آن، برنامه های اجتماعی و مشارکتی با تقویت اعتماد متقابل، شبکه های حمایت اجتماعی و کنترل اجتماعی غیررسمی، توان تاب آوری محلات را در برابر آسیب ها افزایش می دهند؛ مشارکت شهروندی زمانی اثرگذار می شود که از سطح نمادین فراتر رفته و به نقش واقعی شهروندان در طراحی، اجرا و ارزیابی برنامه ها بینجامد، زیرا در این حالت مسئولیت پذیری جمعی تقویت شده و مداخلات شهری از پشتوانه اجتماعی لازم برای تداوم برخوردار می گردد؛ همچنین تجربه های تطبیقی نشان می دهد طراحی مشارکتی و رویکردهای اجتماع محور، با ارتقای فرهنگ مسئولیت پذیری و پیوند دادن کنش مردمی با حمایت نهادی، اثربخشی برنامه ها را افزایش داده و امکان گذار از مدیریت کوتاه مدت آسیب ها به پیشگیری اجتماعی پایدار را فراهم می کند؛ بر این اساس، مسیر کاهندگی آسیب های اجتماعی در شهرهای ایران بیش از هر چیز به نهادینه سازی سیاست های فرهنگی و اجتماعی در کنار سازوکارهای مشارکتی وابسته است تا شهرداری بتواند هم زمان سرمایه اجتماعی را تقویت کند، کیفیت زندگی شهری را ارتقا دهد و ظرفیت خودتنظیمی محلات را برای مهار آسیب ها فعال سازد.

کلیدواژه ها:

شهرداری ، مشارکت شهروندی ، برنامه های فرهنگی و اجتماعی ، آسیب های اجتماعی ، محله محوری.