هوش مصنوعی در دفاع موشکی: افزایش دقت یا کاهش ثبات استراتژیک؟

چکیدهانقلاب فناورانه هوش مصنوعی، تمامی عرصه های حیات بشری از جمله ساحت نظامی و راهبردی را دستخوش تحولات ژرفی ساخته است. در میان کاربردهای نظامی، پیوند این فناوری با سامانه های دفاع موشکی، به عنوان یکی از حساسترین و سرنوشت سازترین حوزه ها، در کانون توجه اندیشکده های امنیتی و استراتژیک در سراسر جهان قرار دارد. این مقاله با رویکردی تحلیلی و بینارشته ای، در پی واکاوی عمیق پیامدهای دوگانه و بالقوه متناقض این ادغام است. یافته های این پژوهش حاکی از یک پارادوکس ذاتی است: از سویی، هوش مصنوعی با توانایی تحلیل داده های حجیم چندمنبعه در زمان واقعی، تشخیص الگوهای پیچیده، تمایز اهداف واقعی از فریبنده ها، و بهینه سازی فرآیندهای تصمیم گیری و درگیری، کارایی دفاع موشکی را تا مرزهای فنی پیشین ارتقا می بخشد. از سوی دیگر، همین ویژگی ها با تسریع غیرقابل کنترل رخدادها در بحران ها، کاهش زمان تصمیم گیری انسانی، افزایش آسیب پذیری در برابر حمله سایبری، تحریک مسابقات تسلیحاتی افسارگسیخته، و مخدوش کردن خطوط مرزی بازدارندگی و تهاجم، شرایطی را فراهم می آورد که در آن خطر بروز درگیری های تصادفی، تشدید سریع بحران و حتی رویارویی بزرگ مقیاس به طرز چشمگیری فزونی می یابد. این مقاله با تشریح جامع هر دو جنبه و تحلیل تعامل پیچیده آن ها، نتیجه می گیرد که غلبه بر این پارادوکس و هدایت تحولات به سمت افزایش ثبات، نه یک امر فنی، بلکه یک ضرورت راهبردی، سیاسی و هنجاری است که مستلزم اعتمادسازی خلاق، تدوین قواعد رفتاری بین المللی و تعهد راسخ به حفظ کنترل انسانی معنادار بر سیستم های مرگبار است. غفلت از این الزامات، ممکن است جهان را با موقعیتی روبه رو سازد که در آن، سامانه های فوق هوشمند دفاعی، نه نگهبانان امنیت، که محرک های فروپاشی استراتژیک باشند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هوش مصنوعی ، دفاع موشکی ، ، ثبات استراتژیک ، امنیت سایبری ، فرماندهی و کنترل.