طراحی دوره های آموزشی هوش مصنوعی برای مدیران دفاعی در عصرکلان داده: چارچوبی برای توانمندسازی راهبردی

چکیدهانقلاب دیجیتال و ظهور پارادایم کلان داده، عمیق ترین تحولات را در ماهیت جنگ، امنیت و دفاع ملی ایجاد کرده است. در این محیط، هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری تعیین کننده، قابلیت تبدیل حجم عظیم داده به بینش عملیاتی و مزیت راهبردی را فراهم می آورد. با این حال، تحقق این پتانسیل مستلزم داشتن مدیران و فرماندهانی است که از «سواد هوش مصنوعی» و درک عمیقی از دلالت های آن برخوردار باشند. این مقاله با هدف طراحی چارچوبی جامع و بومی برای دوره های آموزشی هوش مصنوعی ویژه مدیران ارشد و میانی دفاعی ایران در عصر کلان داده تدوین شده است. روش تحقیق به صورت تحلیلی-توصیفی و با بررسی نظام مند منابع کتابخانه ای و اسناد بالادستی انجام پذیرفته است. یافته ها موید آن است که یک برنامه آموزشی اثربخش باید بر سه محور شناختی (مبانی نظری)، عملیاتی-راهبردی (کاربردها) و حکمرانی-اخلاقی (ملاحظات) استوار گردد. سرفصل پیشنهادی شامل بخش های مبانی هوش مصنوعی و کلان داده، کاربردهای آن در حوزه های مختلف دفاعی (نظیر آگاهی موقعیتی، سیستم های خودمختار، پدافند سایبری، جنگ اطلاعات، لجستیک هوشمند و شبیه سازی)، و نیز ملاحظات امنیتی، اخلاقی، حقوقی و مدیریتی است. روش های آموزش باید ترکیبی از مطالعه موردی، شبیه سازی، بازی های راهبردی و کارگاه های تعاملی باشد تا درک انتقادی و مهارت تصمیم گیری در شرایط پیچیده را تقویت کند. نتیجه گیری مقاله بر این امر تاکید دارد که توسعه سریع و نظام مند اینگونه دوره ها نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت اجتناب ناپذیر برای حفظ برتری راهبردی، تقویت بازدارندگی و تامین امنیت ملی پایدار در جمهوری اسلامی ایران است. سرمایه گذاری بر آموزش مدیران دفاعی، سرمایه گذاری بر آینده امنیت کشور محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هوش مصنوعی ، آموزش ، امنیت ملی ، اطلاعات ، پدافند سایبری