نقش دوگانه دبیر ادبیات فارسی و آموزگار ابتدایی در تقویت هویت فرهنگی و زبان مادری دانش آموزان در مدارس ایران

هویت فرهنگی و زبان مادری از مهم ترین بنیان های شکل دهنده به شخصیت و هویت فردی و جمعی دانش آموزان به شمار می روند و نقشی تعیین کننده در حفظ تنوع فرهنگی و زبانی جامعه دارند. در مدارس ایران، که کشوری چندزبانه و چندفرهنگی است، نقش معلمان به ویژه دبیران ادبیات فارسی و آموزگاران ابتدایی در تقویت و پاسداری از این هویت ها بسیار کلیدی است. دبیران ادبیات فارسی با انتقال مفاهیم ادبی، تاریخی و فرهنگی غنی زبان فارسی، دانش آموزان را با ریشه های فرهنگی و زبان ملی خود آشنا می سازند و زمینه ی رشد فکری و فرهنگی آن ها را فراهم می آورند. از سوی دیگر، آموزگاران ابتدایی در نخستین سال های تحصیلی، که دوره ای حساس برای شکل گیری زبان و هویت کودکان است، می توانند با آموزش اصولی و حمایتی زبان مادری و فرهنگ بومی، پایه های مستحکم تری برای هویت فرهنگی کودکان ایجاد کنند. این دو نقش به عنوان دو ضلع مکمل در نظام آموزشی عمل می کنند و تعامل هماهنگ بین آن ها می تواند در کاهش روند زبان زدایی و هویت زدایی در دانش آموزان موثر باشد. در این مقاله، با رویکردی تحلیلی و بهره گیری از پژوهش های نوین و معتبر، ضمن بررسی چالش ها و فرصت های موجود در مدارس ایران، به تحلیل نقش و تاثیرگذاری روش های آموزشی دبیران ادبیات فارسی و آموزگاران ابتدایی در تقویت زبان مادری و هویت فرهنگی دانش آموزان پرداخته شده است. یافته ها نشان می دهند که تدوین برنامه های آموزشی منسجم، حمایت از آموزش زبان مادری در دوره ابتدایی و توجه به جنبه های فرهنگی در آموزش ادبیات فارسی، می تواند به حفظ تنوع فرهنگی کشور کمک کند و به رشد همه جانبه دانش آموزان بیانجامد. همچنین تاکید می شود که سیاست های آموزشی نیازمند بازنگری و تقویت همکاری بین این دو گروه معلم برای تحقق اهداف فرهنگی و زبانی است.

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، زبان مادری ، دبیر ادبیات فارسی ، آموزگار ابتدایی ، نظام آموزشی ایران