مصادیق قرآنی مدیریت: تحلیلی بر مبانی، اصول و کارکردهای مدیریتی در قرآن کریم

مدیریت در قرآن کریم به عنوان فرایندی الهی، عقلانی و اخلاقی مطرح است که هدف آن هدایت انسان در مسیر عدالت، امانت و رشد اجتماعی می باشد. برخلاف نظریه های مدیریتی سکولار که عمدتا بر بهره وری و سودآوری متمرکزند، قرآن کریم مدیریت را مسئولیتی الهی و انسانی می داند که در چارچوب توحید و ارزش های اخلاقی تعریف می شود. این پژوهش با رویکرد تحلیلی توصیفی، به بررسی مبانی نظری و مصادیق عملی مدیریت در قرآن پرداخته و اصولی همچون شورا، عدالت، نظم، تقوا و امانت داری را به عنوان ارکان اصلی مدیریت قرآنی شناسایی کرده است. در بخش مصادیق، سیره ی مدیریتی پیامبران الهی از جمله حضرت موسی(ع)، یوسف(ع)، سلیمان(ع) و پیامبر اسلام(ص) مورد تحلیل قرار گرفته و نشان داده شده است که هر یک از ایشان نمونه ای عملی از مدیریت مومنانه در حوزه های مختلف اجتماعی، اقتصادی و سیاسی هستند. نتایج تحقیق بیانگر آن است که اصول مدیریتی قرآن ضمن دارا بودن پشتوانه ی الهی، قابلیت انطباق با نظریه های نوین مدیریت را نیز دارند و می توانند به عنوان الگویی جامع برای نظام مدیریت اسلامی در جهان معاصر مورد استفاده قرار گیرند. در پایان، پیشنهاد شده است که با بهره گیری از اصول مدیریتی قرآن کریم، الگوی بومی «مدیریت توحیدی» در نظام های اداری و آموزشی جوامع اسلامی توسعه یابد تا هماهنگی میان علم، اخلاق و ایمان در تصمیم گیری های مدیریتی تحقق یابد.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، مدیریت اسلامی ، عدالت ، شورا ، امانت داری ، سیره پیامبران ، مدیریت توحیدی ، اخلاق مدیریتی