بررسی تاثیر مزاج کارکنان بر عملکرد آنها (مورد مطالعه؛ کارکنان اداره برق شهرستان مرودشت شیراز)

زمینه: تفاوت های فردی از جمله مزاج (مفاهیم طب سنتی: دموی، صفراوی، سودایی، بلغمی) می توانند بر ظرفیت های رفتاری، هیجانی و تعاملات بین فردی اثر گذاشته و در نتیجه بر عملکرد شغلی کارکنان تاثیرگذار باشند. با وجود توجه نظری، شواهد سیستماتیک در محیط های کاری مدرن محدود است. هدف: هدف این مطالعه بررسی رابطه مزاج کارکنان با ابعاد مختلف عملکرد شغلی (عملکرد، رفتار شهروندی سازمانی، غیبت و تعارضات بین فردی) و آزمون نقش میانجی گرهای روان شناختی (رضایت شغلی، استرس شغلی) بود. روش ها: پژوهش مقطعی در قالب نمونه گیری طبقه ای در اداره برق شهرستان مرودشت شیراز انجام شد. تحلیل ها شامل آمار توصیفی، آزمون های مقایسه ای (ANOVA)، همبستگی و رگرسیون چندمتغیره و تحلیل میانجی گری با استفاده از روش بوت استرپ بود. متغیرهای سن، جنس، سابقه کاری و موقعیت شغلی کنترل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که مزاج با ابعاد عملکرد شغلی همبستگی معناداری دارد. کارکنان با مزاج دموی (گرم و تر) نمرات بالاتری در عملکرد وظیفوی و رفتار شهروندی سازمانی و سطوح بالاتر رضایت شغلی داشتند؛ مزاج صفراوی (گرم و خشک) با عملکرد بالا در موقعیت های رقابتی اما با نمرات بالاتر تعارض بین فردی همراه بود؛ مزاج سودایی (سرد و خشک) به دقت و کیفیت کار بالاتر ولی سازگاری و ابتکار کمتر گرایش داشت؛ و مزاج بلغمی (سرد و تر) عملکرد پایدار اما انگیزه و ابتکار پایین تری نشان داد. تحلیل میانجی گری حاکی از آن بود که بخشی از اثر مزاج بر عملکرد از طریق رضایت و استرس شغلی تبیین می شود. نتیجه گیری: مزاج کارکنان می تواند پیش بینی کننده مهمی از پروفایل های عملکرد شغلی باشد و چارچوب مزاجی-شخصیتی می تواند در طراحی گزینش، جانشینی، چینش تیم ها و برنامه های توسعه سازمانی مورد استفاده قرار گیرد. برای تعمیم نتایج، مطالعات طولی، میان فرهنگی و تجربی و نیز استفاده از داده های عملکرد عینی توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

مزاج ، عملکرد شغلی ، رضایت شغلی ، استرس شغلی ، رفتار شهروندی سازمانی