روحانیت در نگاه روزنامه حبل المتین کلکته: حمایت یا نقد؟

روزنامه حبل المتین کلکته به عنوان یکی از تاثیرگذارترین مطبوعات فارسی زبان عصر مشروطه که در خارج از ایران به چاپ می رسید در بازنمایی مسائل سیاسی، اجتماعی و دینی نقش کلیدی ایفا کرد. یکی از مباحث مهم در این روزنامه، نحوه مواجهه با نهاد روحانیت بود؛ نهادی که میان سنت و مدرنیته گرفتار آمده بود. این مقاله به بررسی تحلیلی گفتمان حبل المتین درباره روحانیت می پردازد و تلاش دارد نشان دهد که آیا این روزنامه نگاهی حمایت گرایانه داشته یا با رویکردی نقادانه به بازتعریف نقش روحانیون پرداخته است. پژوهش حاضر، با رویکردی تحلیلی-تاریخی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای به بررسی ایدئولوژی روزنامه حبل المتین نسبت به روحانیت می پردازد. یافته ها نشان می دهد حبل المتین مطابق مقتضیات زمان نسبت به روحانیون مقاله منتشر می کرده است. در این پژوهش روزنامه حبل المتین را با نشریه هایی مانند صوراسرافیل و مساوات مقایسه کرده و سعی داشته ایم تفاوت ها و شباهت های آنها را در این حوزه ذکر کنیم. حبل المتین برای پیشبرد نظام مشروطه، نگاهی اصلاح گرایانه به نهاد روحانیت داشته و در گفتمان آن، تفکیک روشنی میان روحانیت آگاه و متحجر ترسیم شده است.

کلیدواژه ها:

عصر مشروطه ، مطبوعات ، حبل المتین کلکته ، روحانیت ، صوراسرافیل ، مساوات