آشکارسازی برنامه های درسی پنهان، ضمنی، محذوف، مغفول و عقیم در آموزش و پرورش ابتدایی بر اساس مبانی فلسفی و روانشناختی و برنامه درسی hidden و null

در دسامبر ۲۰۱۹ میلادی انتشار یک بیماری ویروسی در شهر ووهان چین گزارش شد. عامل این بیماری یک نوع ویروس جدید و تغییر ژنتیک یافته از خانواده کرونا ویروس ها با عنوان ۲-SARS Cov بود که بیماری کووید ۱۹ نامگذاری گردید. متاسفانه این ویروس به دلیل قدرت سرایت بسیار بالا به سرعت در کل جهان انتشار پیدا کرد و تقریبا طی زمانی اندک کمتر از چهار ماه تمامی کشورهای جهان را آلوده نمود. در این میان نحوه آموزش و پرورش دانش آموزان و دانشجویان در دوران همه گیری ویروس کرونا به مشکلی اساسی و دغدغه ای جدی برای متصدیان امر تعلیم و تربیت و به تبع آن دولت شده است. چگونه می توان فضای امن آموزشی بخصوص برای دانش آموزان ایجاد کرد؟ چه بستری برای تدریس و آموزش آنلاین برای دانش آموزان فراهم است؟ آگاهی و اطلاعات معلمان از تدریس در فضای مجازی تا چه اندازه است؟ آیا همه دانش آموزان استفاده موثر و مفیدی از تدریس در فضای مجازی خواهند برد؟ عدالت آموزشی در این میان تا کجا محقق می شود؟ و سوال مهم تر اینکه آیا نظام تعلیم و تربیت باید در چنین وضعیتی به این سوال ها پاسخ بدهد یا اینکه از خیلی قبل تر می بایست برنامه های کلان آموزشی و تربیتی در خصوص تدریس و یادگیری در فضای مجازی و تربیت معلمان توانمند در طی سال های تحصیل در مراکز تربیت معلم و دوره های ضمن خدمت در دستور کار خود قرار دهد؟ آیا از قبل فرصتی وجود نداشته تا معلمان، دانش آموزان و اولیای آن ها با نحوه آموزش در فضای مجازی آشنا شوند و به طور تخصصی به این امر بپردازند؟ لازم به ذکر است که گرچه آموزش در دوران همه گیری کرونا ویروس چالش های زیادی در امر تعلیم و تربیت کودکان، نوجوانان و جوانان ایجاد کرده است اما فرصت هایی را نیز به خودی خود پیش روی همه کسانی که به نوعی به تعلیم و تربیت در ارتباط هستند قرار داده است. از جمله موضوعات دیگری که در دوران همه گیری کرونا نمود آشکارتر و محرزتری پیدا کرده است برنامه های درسی پنهان و پوچ در سیستم آموزش و پرورش ایران است. سیلورو همکاران (۱۹۹۰) برنامه درسی پنهان را به عنوان راهبردهای یادگیرنده در عبور موفقیت آمیز از مانع برنامه درسی رسمی یا طرح ریزی شده می دانند. برنامه درسی پوچ (null) نیز ممکن است به دلیل مطابقت نداشتن موضوعات فلسفی و اعتقادات برنامه ریزان و یا متاثر از احساسات و تمایلات شخصی مجریان برنامه درسی باشد یعنی آن ها به طور سلیقه ای عمل نموده و مفاهیم عقیم می ماند. بنابر تعاریف بالا مولفه های زیادی در حیطه های برنامه درسی پنهان یا پوچ قرار می گیرند که با شرایط بحرانی بیماری کووید ۱۹ پیامدهای منفی ناشی از عدم و یا حذف این برنامه ها در سیستم آموزش و پرورش ایران به چشم می خورد. بر این مبنا در این پروژه سعی شده است پنج مولفه ای که در حیطه برنامه درسی پنهان و پوچ قرار می گیرد؛ از جمله سلامت روان، سواد رسانه ای، تربیت اقتصادی، تربیت جنسی و تربیت بدنی را در حیطه آموزش و پرورش در دوران همه گیری کرونا ویروس در ایران مورد بحث و بررسی قرار دهیم و سپس به مطالعه تطبیقی این مولفه با سایر کشورها در همین شرایط بیماری بپردازیم و تا حد امکان به سوالات مطرح شده در بالا پاسخ دهیم.

کلیدواژه ها:

کووید ۱۹ ، برنامه درسی hidden ، برنامه درسی null ، سلامت روان ، سواد رسانه ای ، تربیت اقتصادی ، تربیت جنسی ، تربیت بدنی