چارچوب چهاررکنی برای استقرار سامانه دوچرخه اشتراکی در شهرهای ایران: مروری بر پیوندهای سلامت، عدالت و توسعه پایدار

این مطالعه با هدف تدوین یک چارچوب بومی و عملیاتی برای استقرار موفق سامانه دوچرخه اشتراکی در شهرهای ایران انجام شد. این پژوهش به روش مرور روایی (Narrative Review) و با جستجوی هدفمند در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و بین المللی انجام گرفت. داده های گردآوری شده با استفاده از تحلیل محتوای کیفی در قالب مقولات اصلی دسته بندی و سنتز شدند. یافته ها حاکی از آن است که دوچرخه سواری منظم با ارتقای سلامت جسمی و روانی شهروندان، بهبود کیفیت زندگی شهری و کمک به کاهش آلودگی محیطی، ابزاری قدرتمند برای تحقق شهر سالم و پایدار است. تحلیل شکست پروژه های پیشین نشان دهنده غفلت از مولفه های فرهنگی و زیرساختی بود. در پاسخ به این شکاف، یک چارچوب چهاررکنی شامل «زیرساخت»، «فناوری»، «فرهنگ سازی» و «اقتصاد» پیشنهاد می گردد. موفقیت در استقرار این سامانه مستلزم نگاهی همه جانبه نگر و توجه همزمان به ارکان چهارگانه و رهبری یکپارچه شهرداری به عنوان متولی اصلی است. کلان شهرهای کشور می توانند با همکاری نهادهای محلی و بخش خصوصی، به عنوان پایلوت، زمینه ساز گسترش این طرح باشند.

کلیدواژه ها:

دوچرخه اشتراکی ، سلامت شهری ، توسعه پایدار شهری ، حمل ونقل پاک