مدل سازی رگرسیونی تاب آوری سایبری در بانکداری دیجیتال بر پایه شاخص های حکمرانی فناورانه و ریسک عملیاتی

در عصر بانکداری دیجیتال، تاب آوری سایبری به یکی از محورهای حیاتی ثبات نظام مالی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف مدل سازی رگرسیونی تاب آوری سایبری در بانک های دیجیتال ایران بر مبنای شاخص های حکمرانی فناورانه و ریسک عملیاتی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش شناسی، توصیفی–همبستگی است. جامعه آماری شامل ۳۰۰ نفر از کارشناسان و مدیران حوزه فناوری اطلاعات و مدیریت ریسک در بانک های دولتی، خصوصی و نیمه خصوصی ایران بود که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد سه بعدی گردآوری گردید که روایی آن با نظر خبرگان و پایایی آن با آلفای کرونباخ (۰٫۹۲ تا ۰٫۹۳) تایید شد. تحلیل داده ها با بهره گیری از نرم افزارهای SPSS v۲۸ و AMOS v۲۴ و از طریق آزمون های رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. نتایج نشان داد که شاخص های حکمرانی فناورانه تاثیر مثبت و معنادار بر تاب آوری سایبری دارند (β=۰.۶۷, p<۰.۰۰۱)، در حالی که ریسک عملیاتی تاثیر منفی و معنادار بر آن دارد (β=-۰.۴۱, p<۰.۰۰۱). مدل نهایی توانست ۶۸ درصد از واریانس تاب آوری سایبری را تبیین نماید. شاخص های برازش مدل (RMSEA=۰.۰۵۲,GFI=۰.۹۱۵,CFI=۰.۹۴۹) نیز نشان دهنده کفایت و پایداری ساختاری مدل هستند. بر اساس یافته ها، تاب آوری سایبری در بانکداری دیجیتال تابعی از کیفیت حکمرانی فناوری، شفافیت داده، نظارت فناورانه و کنترل ریسک های عملیاتی است. پژوهش حاضر ضمن ارائه مدلی بومی برای ارزیابی آمادگی سایبری بانک ها، می تواند مبنایی برای سیاست گذاری امنیت دیجیتال، طراحی چارچوب های حکمرانی فناورانه، و مدیریت ریسک عملیاتی در نظام بانکی ایران باشد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری سایبری ، بانکداری دیجیتال ، حکمرانی فناورانه ، ریسک عملیاتی ، مدل سازی رگرسیونی ، معادلات ساختاری