سرمایه انسانی دیجیتال و امنیت اقتصادی در عصر اقتصاد داده محور

این پژوهش در پاسخ به دگرگونی های «اقتصاد داده محور» و نقش فزاینده سرمایه انسانی دیجیتال در پایداری و امنیت اقتصادی انجام شد و بر این فرض استوار بود که کیفیت حکمرانی داده و سازوکارهای به کارگیری مهارت ها، ضریب اثر سرمایه انسانی را تعیین می کند. هدف پژوهش تبیین سازوکارهای اثر سرمایه انسانی دیجیتال بر امنیت اقتصادی ایران با اتکا به شواهد اسنادی و مقایسه تطبیقی با استونی، هند و کره جنوبی است. طرح پژوهش کیفی سیاست پژوهانه و اسنادی-تطبیقی؛ جامعه آماری شامل اسناد رسمی، گزارش های معتبر بین المللی و خبرهای رسانه ای قابل اتکا در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵؛ نمونه نهایی ۱۸۰ سند و خبر بود که با نمونه گیری هدفمند و حداکثری بر اساس معیارهای ورود/خروج انتخاب گردید. ابزارهای به کاررفته شامل چک لیست ارزیابی منابع اطلاعاتی، چک لیست ارزیابی انتقادی CASP برای اسناد کیفی و برگه کدگذاری تحلیل مضمون هدایت شده مبتنی بر چارچوب CIMO بود؛ تحلیل داده ها به روش تحلیل مضمون هیبرید، ردیابی فرایند و ترکیب تطبیقی انجام گرفت. نتایج نشان داد سه پیش شرط معماری یکپارچه داده، جریان پیوسته ارتقای مهارت و بازمهندسی فرآیندها برای بالفعل سازی اثر سرمایه انسانی ضروری بوده و چهار کانال بهره وری/نوآوری، شفافیت، استقلال فناورانه و تاب آوری سایبری مسیر انتقال اثر را شکل داده اند؛ مقایسه تطبیقی تفاوت در انسجام نهادی و کیفیت حفاظت داده را عامل تفاوت پیامدها نشان داد. نتیجه گیری آن که تقویت هم زمان سه پیش شرط یادشده در ایران می تواند امنیت اقتصادی را به طور معناداری ارتقا دهد و الگوی پیشنهادی با اقتضائات بومی قابلیت تعمیم به اقتصادهای مشابه را دارد.

کلیدواژه ها:

سرمایه انسانی دیجیتال ، امنیت اقتصادی ، حکمرانی دیجیتال ، اقتصاد داده محور