طراحی الگوی راهبردی نظارت ریسک محور در راستای بهبود حاکمیت شرکتی در شرکت های بیمه: با رویکرد نظریه داده بنیاد

پژوهش حاضر باهدف طراحی الگویی راهبردی برای استقرار نظارت ریسک محور در شرکت های بیمه، با تمرکز بر ارتقای حاکمیت شرکتی و با توجه به ویژگی های محیطی و نهادی کشور انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر نظریه پردازی داده بنیاد صورت گرفته و داده ها از طریق مصاحبه های عمیق با ۱۵ نفر از خبرگان دانشگاهی و حرفه ای در حوزه بیمه، مدیریت ریسک و حاکمیت شرکتی در نیمه اول سال ۱۴۰۴ گردآوری شده اند. تحلیل داده ها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد که منجر به شناسایی ۶ بعد اصلی، ۲۹ مولفه کلیدی و ۱۱۸ مفهوم پایه گردید. یافته ها نشان می دهد که شرایط علی شامل ضعف در ساختار مدیریتی، نبود انگیزه های راهبردی، ناکارآمدی کنترل های داخلی، چالش های عملکردی و ضعف در مدیریت ریسک های کلان و عملیاتی است. شرایط زمینه ای نیز شامل ناپایداری محیط اقتصادی، ضعف در فرهنگ سازمانی، تعامل محدود با نهادهای ناظر و عدم تطابق با استانداردهای بین المللی می باشد. در کنار آن، شرایط مداخله گر نظیر فقدان کمیته های تخصصی، ضعف در شفافیت اطلاعات، محدودیت های قانونی و فقدان زیرساخت های فناورانه، فرآیند طراحی و اجرای نظارت ریسک محور را با چالش مواجه ساخته اند. در پاسخ به این چالش ها، راهبردهایی نظیر طراحی سیستم نظارت مبتنی بر داده، ایجاد سازوکارهای تخصصی، آموزش و توانمندسازی مدیران، ارتقای شفافیت گزارش دهی و بومی سازی استانداردهای بین المللی RBS پیشنهادشده اند. اجرای این راهبردها می تواند پیامدهایی ازجمله بهبود کیفیت خدمات بیمه، افزایش تاب آوری مالی، ارتقای حاکمیت شرکتی، افزایش اعتماد ذی نفعان، کاهش زیان ها و تخصیص بهینه منابع نظارتی را به همراه داشته باشد. این مطالعه با ارائه مدل مفهومی و راهکارهای اجرایی، زمینه ای برای تحول در نظام نظارتی صنعت بیمه فراهم کرده و بر ضرورت انطباق نظارت ریسک محور با استانداردهای جهانی و نیازهای بومی کشور تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

نظارت ریسک محور ، حاکمیت شرکتی ، شرکت های بیمه ، مدیریت ریسک