شاخص های حکمرانی تحول در پیاده سازی نظارت هوشمند در صنعت بیمه

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و رتبه بندی شاخص های حکمرانی تحول در پیاده سازی نظارت هوشمند در صنعت بیمه ایران انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ فلسفی مبتنی بر پارادایم تفسیرگرایی است. از نظر روش گردآوری داده ها، پژوهش حاضر توصیفی–پیمایشی و با رویکرد استقرایی طراحی گردید. برای دستیابی به هدف پژوهش از طرح پژوهش آمیخته متوالی (کیفی–کمی) استفاده شد. در بخش کیفی از روش دلفی فازی برای شناسایی و غربالگری شاخص ها بهره گرفته شد و در بخش کمی از روش بهترین–بدترین (BWM) برای رتبه بندی شاخص ها استفاده گردید. جامعه مشارکت کنندگان در بخش کیفی شامل مدیران و کارشناسان باسابقه بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران بود. نمونه گیری به روش هدفمند صورت گرفت و پس از پانزده مصاحبه به اشباع نظری دست یافته شد. در مرحله دلفی فازی، در ابتدا ۳۶ شاخص اولیه شناسایی شد که پس از سه راند غربالگری و اجماع خبرگان، ۳۲ شاخص معتبر در قالب پنج عامل اصلی تثبیت گردید. این پنج عامل شامل: چارچوب نهادی و مقرراتی، مدیریت داده و یکپارچگی اطلاعات، ظرفیت فناوری و زیرساخت دیجیتال، سرمایه انسانی و شایستگی های تخصصی، و پاسخگویی و اعتماد عمومی بودند. در مرحله کمی، پرسشنامه بهترین–بدترین میان همان خبرگان توزیع گردید و نتایج با نرم افزار Lingo تحلیل شد. نرخ ناسازگاری تمامی قضاوت ها کمتر از ۰.۱ به دست آمد که بیانگر سازگاری مطلوب نتایج است. یافته های تحلیل بهترین–بدترین نشان داد که شاخص ردیابی و پایش بلادرنگ تراکنش ها و فعالیت های بیمه ای (S۵۶) با وزن ۰.۱۰۴ در رتبه نخست قرار دارد. پس از آن، شاخص های استقلال و اقتدار نهادی بیمه مرکزی (S۳۴) با وزن ۰.۰۹۹، توانایی ذخیره سازی و مدیریت کلان داده ها (S۲۴) با وزن ۰.۰۷۶، به کارگیری سازوکارهای حاکمیت داده (S۵۵) با وزن ۰.۰۶۹ و هم راستایی سیاست های کلان اقتصادی با مقررات بیمه ای (S۳۸) با وزن ۰.۰۶۶ در اولویت های بعدی قرار گرفتند. این نتایج نشان می دهد که تحقق نظارت هوشمند مستلزم ترکیب ظرفیت های فناورانه با اقتدار نهادی و هم راستایی سیاستی است. پژوهش حاضر با ارائه چارچوبی یکپارچه، شکاف موجود میان ادبیات مربوط به تحول دیجیتال و نظارت هوشمند در صنعت بیمه را پر کرده و می تواند مبنای تصمیم گیری های راهبردی بیمه مرکزی در مسیر تحول دیجیتال قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی تحول ، نظارت هوشمند ، صنعت بیمه