مدل نظارت پیش گرانه ریسک های نوظهور برای تاب آوری بیمه

با گسترش تحولات فناورانه و تشدید پدیده های اقلیمی، ریسک های نوظهور نظیر تهدیدات سایبری و بلایای طبیعی به یکی از چالش های راهبردی صنعت بیمه تبدیل شده اند. شرکت های بیمه ای، به عنوان نهادهای حساس به ریسک، نیازمند چارچوب هایی نوین برای شناسایی، پایش و مدیریت این تهدیدات هستند؛ چارچوب هایی که نه تنها به مدیریت واکنشی اکتفا نکنند، بلکه از طریق پیش بینی و تحلیل بلادرنگ، تاب آوری عملیاتی سازمان را ارتقاء دهند. هدف پژوهش حاضر، طراحی یک مدل یکپارچه نظارت پیش گرانه بر ریسک های نوظهور سایبری و اقلیمی با رویکرد ارتقاء تاب آوری عملیاتی در شرکت های بیمه ای است. در این راستا، با بهره گیری از رویکرد پژوهش آمیخته، ابتدا مولفه های کلیدی با روش تحلیل مضمون از ادبیات و مصاحبه های نیمه ساختاریافته استخراج شد. سپس، با استفاده از تکنیک های ISM و DEMATEL، روابط بین مولفه ها مدل سازی و اولویت بندی شدند. در مرحله کمی، داده ها از طریق پرسش نامه گردآوری و با روش معادلات ساختاری PLS تحلیل گردیدند. نتایج نشان داد که ریسک های سایبری و اقلیمی، تاثیر مستقیم و غیرمستقیم معناداری بر تاب آوری عملیاتی دارند و متغیر میانجی «نظارت پیش گرانه» نقش کلیدی در کاهش شدت این اثرات ایفا می کند. مدل طراحی شده شامل سه سطح تحلیلی است: ورودی (ریسک های نوظهور)، فرایند (نظارت پیش گرانه)، و خروجی (تاب آوری عملیاتی). این مدل امکان تحلیل لحظه ای تهدیدات و صدور هشدارهای پیش گویانه را فراهم می آورد و در قالب شاخص هایی چون زمان تشخیص ریسک، زمان واکنش و زمان بازگشت به وضعیت پایدار قابل ارزیابی است. یافته ها نشان می دهند که توسعه سامانه های پایش هوشمند و تقویت زیرساخت های فناورانه در صنعت بیمه، پیش شرط افزایش تاب آوری سازمانی در برابر ریسک های پیچیده و در حال تحول است.

کلیدواژه ها:

ریسک نوظهور ، تاب آوری عملیاتی ، صنعت بیمه ، نظارت پیش گرانه ، ریسک سایبری و اقلیمی